Пратениците во хрватскиот парламент во текот на вчерашниот ден расправаа за развојот на нуклеарната енергија за цивилни цели, при што со одредена доза на претпазливост дадоа поддршка за оваа енергетска опција, истакнувајќи ја нејзината важност за енергетската безбедност на земјата. Истовремено, тие нагласија дека за прашање како изградба на нуклеарна електрана е неопходна широка јавна расправа и политички консензус.
Дискусијата се водеше околу Предлог-законот за развој на нуклеарната енергија во цивилни цели, кој треба да воспостави правна рамка за производство на електрична енергија во нуклеарни електрани.
И власта и опозицијата се согласија дека нуклеарната енергија може да придонесе за енергетска сигурност, суверенитет и економска стабилност. Пратеникот Марин Милетиќ изјави дека на Хрватска ѝ е потребна „стабилна, сигурна и чиста енергија“, додавајќи дека нуклеарната енергија може да го обезбеди тоа.
Сличен став изрази и Весна Вучемиловиќ, која посочи дека светот се наоѓа во сложени геополитички околности, поради што е клучно земјите да бидат енергетски независни. Според Иван Пенава, актуелната ситуација на Блискиот Исток и растот на цените на енергенсите дополнително ја нагласуваат потребата од ваков закон.
Од владејачката партија ХДЗ, пратеникот Миро Тотгергели истакна дека нуклеарните електрани обезбедуваат предвидливи трошоци и стабилни цени на електричната енергија 24 часа дневно, независно од глобалните енергетски кризи.
Опозициските пратеници, пак, повикаа на поголем консензус и јасно дефинирање на потенцијалните локации. Далибор Паус посочи дека актуелната стратегија за енергетски развој на Хрватска не предвидува изградба на нуклеарна електрана на нејзина територија. Анка Мрак Тариташ нагласи дека мора прецизно да се утврдат идните локации на ваквите постројки.
Марјана Пуљак истакна дека проект кој ќе ги надживее повеќе влади мора да има силен парламентарен надзор и широка политичка поддршка. Пратеникот Марин Живковиќ предупреди дека во моментов нема јасна одлука за локацијата, технологијата ниту за начинот на финансирање, оценувајќи ја како многу амбициозна целта Хрватска до 2040 година да произведува најмалку 30 проценти од електричната енергија од нуклеарни извори.
Министерот за економија Анте Шушњар, кој го претстави законот, одговори дека амбицијата е оправдана и дека земјата сака да чекори во чекор со најразвиените светски економии. Тој нагласи дека законот не предвидува конкретни локации за нуклеарни електрани и дека за тоа ќе одлучуваат експертите.
Според него, процесот на одлучување за нуклеарната енергија ќе биде максимално транспарентен и ќе вклучува јавни консултации, едукација, проценка на влијанието врз животната средина и на крај парламентарна одлука. „На оваа тема не треба да се политизира, бидејќи станува збор за премногу сериозна тема“, изјави министерот Шушњар.
Во текот на расправата беше отворено и прашањето за управувањето со нуклеарниот отпад. Неколку пратеници предупредија дека доколку се изгради нуклеарна електрана, мора да постои јасен план за складирање и третман на отпадот.
Министерот посочи дека Хрватска веќе има закон за управување со ниско и средно радиоактивен отпад, кој ќе се складира во одлагалиштето Черкезовац, кое е во изградба. Потрошеното нуклеарно гориво, пак, ќе се извезува во странство за понатамошна обработка и складирање.
Шушњар исто така изјави дека Хрватска е заинтересирана за изградба на втор блок во нуклеарната електрана Кршко, но дека тоа не ја исклучува можноста за изградба на нуклеарна електрана и на хрватска територија, потенцијално со учество на Словенија или други партнери во финансирањето. За конкретната локација, нагласи тој, ќе мора да се донесе посебен закон.
Извор: Index.hr
