Податоците на Националниот оператор на пазар на електрична енергија – МЕМО за вториот квартал од 2026 година (април–јуни) покажуваат дека производството на електрична енергија од повластените производители на обновливи извори останува значаен сегмент од домашниот електроенергетски систем. Иако кварталот беше обележан со очекувани сезонски промени, вкупните резултати укажуваат на повисоко производство во споредба со истиот период минатата година, како и на постепена диверзификација на производната структура.
Во текот на вториот квартал беа произведени 153.291 MWh електрична енергија од повластените производители. Највисоко производство е регистрирано во април (63.164 MWh), потоа следува мај (57.884 MWh), додека јуни (32.243 MWh) го означува почетокот на сезонското намалување на производството, предизвикано главно од намалените водотеци и понеповолните ветерни услови.
Производство од повластени производители – Втор квартал 2026
| Месец | Вкупно производство (MWh) | Мали ХЕ | Фотоволтаици | Ветер | Биогас и биомаса | Учество |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Април | 63.164 | 40.995 | 1.585 | 19.184 | 1.400 | 12,59 % |
| Мај | 57.884 | 35.131 | 1.789 | 19.221 | 1.743 | 12,81 % |
| Јуни | 32.243 | 19.377 | 1.948 | 8.452 | 2.466 | 8,67 % |
| Вкупно Q2 | 153.291 | 95.503 | 5.322 | 46.857 | 5.609 | — |
Пролетен максимум, летна транзиција
Вториот квартал ја потврдува добро познатата сезонска динамика на обновливите извори во Македонија. Во април, благодарение на поволните хидролошки услови, обновливите извори го достигнаа највисокото производство во кварталот. Во мај, иако вкупното производство благо се намали, обновливите извори го остварија највисокото учество во домашното производство во текот на 2026 година – 12,81%, што укажува на нивната растечка важност во електроенергетскиот биланс.
Со влегувањето во јуни, производството се намали за околу 44% во однос на април, што во најголема мера се должи на сезонското намалување на производството од малите хидроцентрали и на послабото производство од ветерните електрани. Ваквата динамика е типична за почетокот на летната сезона, кога водостоите се намалуваат, а временските услови стануваат понеповолни за дел од обновливите технологии.
Малите хидроцентрали остануваат носечки производител
Во вториот квартал малите хидроцентрали произведоа 95.503 MWh, што претставува повеќе од 62% од вкупното производство на повластените производители. Ова уште еднаш ја потврдува нивната доминантна улога во домашното производство на електрична енергија од обновливи извори, но истовремено ја нагласува и зависноста на системот од хидролошките услови.
Сончевата енергија продолжува да расте
За разлика од хидропроизводството, фотоволтаичните електрани покажуваат континуиран месечен раст. Производството се зголеми од 1.585 MWh во април, на 1.789 MWh во мај, достигнувајќи 1.948 MWh во јуни, што претставува највисоко месечно производство во првата половина од годината.
Иако нивниот удел во вкупното производство сè уште е релативно мал, трендот покажува дека сончевата енергија постепено го презема дел од товарот во периодите кога производството од хидроцентралите се намалува.
Ветерот и биогасот ја дополнуваат производната структура
Ветерните електрани остварија стабилно производство во април и мај (околу 19 GWh месечно), додека во јуни тоа се намали на 8.452 MWh, што најверојатно се должи на послаби ветерни услови.
Од друга страна, производството од биогасните и биомасните постројки останува најстабилниот сегмент меѓу обновливите извори. Во јуни тие го достигнаа својот највисок месечен резултат годинава (2.466 MWh), што ја потврдува нивната важност како предвидлив и континуиран извор на електрична енергија.
Споредба со вториот квартал од 2025 година
Во споредба со вториот квартал од 2025 година, податоците за април–јуни 2026 покажуваат умерен, но јасно изразен раст на производството од повластените производители на електрична енергија од обновливи извори.
Во вториот квартал од 2026 година се произведени 153.291 MWh, што е за 14.007 MWh, односно околу 10% повеќе отколку во истиот период од 2025 година, кога биле произведени 139.284 MWh.
Најголемиот придонес за овој раст го имаат малите хидроцентрали, кои произведоа 95.503 MWh, односно речиси 19% повеќе отколку во истиот квартал лани. Тоа укажува на значително подобри хидролошки услови во текот на пролетта, особено во април и мај, кога производството од хидроцентралите традиционално го достигнува својот максимум.
Позитивен тренд бележат и ветерните електрани, со производство од 46.857 MWh, што претставува раст од 6,4% во однос на вториот квартал од 2025 година.
Кај фотоволтаичните електрани производството останува речиси непроменето (5.322 MWh наспроти 5.431 MWh во 2025 година), што покажува стабилност, но и дека нивниот поголем развој ќе зависи од понатамошното проширување на капацитетите.
Единствено намалување е забележано кај биогасните и биомасните постројки, кои произведоа 5.609 MWh, што е околу 41% помалку од истиот период лани. Сепак, тоа немало значително влијание врз вкупниот квартален резултат, бидејќи растот на производството од хидро- и ветерните електрани целосно го компензирал овој пад.
Дополнително, бројот на повластени производители се зголеми од 178 на 179, додека инсталираната моќност порасна од 177,842 MW на 178,027 MW, што укажува на постепено проширување на производната база.
Споредбена табела – Втор квартал 2025 vs Втор квартал 2026
| Показател | Q2 2025 | Q2 2026 | Промена |
|---|---|---|---|
| Вкупно производство (MWh) | 139.284 | 153.291 | +10,1% |
| Мали хидроцентрали | 80.280 | 95.503 | +19,0% |
| Фотоволтаици | 5.431 | 5.322 | −2,0% |
| Ветерни електрани | 44.058 | 46.857 | +6,4% |
| Биогас и биомаса | 9.516 | 5.609 | −41,1% |
| Просечно месечно производство | 46.428 | 51.097 | +10,1% |
| Повластени производители | 178 | 178–179 | +1 |
| Инсталирана моќност (MW) | 177,842 | 178,027 | +0,185 MW |
Клучни трендови во вториот квартал
- произведени се 153.291 MWh електрична енергија од повластените производители;
- мај бележи најголемо учество на обновливите извори во домашното производство (12,81%);
- малите хидроцентрали и понатаму се најголем производител, со повеќе од 62% од вкупното производство;
- фотоволтаичните електрани продолжуваат со постепен раст и го достигнуваат највисокото производство во првата половина од годината;
- ветерните електрани остваруваат повисоко производство отколку во вториот квартал од 2025 година;
- вкупното производство е околу 10% повисоко во споредба со истиот квартал минатата година.
Вториот квартал од 2026 година покажува дека обновливите извори на енергија постепено ја зајакнуваат својата улога во домашниот електроенергетски систем. Иако сезонските фактори и понатаму имаат значително влијание врз месечните резултати, споредбата со истиот период од 2025 година покажува повисоко вкупно производство, подобро искористување на хидро- и ветерниот потенцијал и постепено проширување на производната база.
Истовремено, кварталот потврдува дека диверзификацијата на обновливите извори станува сè поважна за стабилноста на системот. Малите хидроцентрали остануваат носечки производител, но растечкиот придонес на фотоволтаичните електрани и стабилното производство од биогасните постројки создаваат поизбалансирана структура, која е помалку чувствителна на сезонските промени.
Имајќи ги предвид досегашните трендови, во текот на третиот квартал може да се очекува натамошно намалување на производството од хидроцентралите поради летните водостои, додека сончевите електрани ќе имаат сè поголемо значење во одржувањето на производството од обновливи извори. Овие движења упатуваат дека понатамошниот развој на соларните капацитети, заедно со диверзифицирана структура на обновливите технологии, ќе биде клучен за обезбедување постабилно и поотпорно домашно производство на електрична енергија во текот на целата година.
Енергетика 24
