Меѓународниот монетарен фонд (ММФ) остро ги критикуваше владите во Европската Унија поради начинот на кој ги спроведуваат мерките за ублажување на енергетската криза, оценувајќи дека најголем дел од поддршката не е насочена кон најранливите категории граѓани.
Според анализата на ММФ, дури две третини од субвенциите и даночните олеснувања воведени низ ЕУ се т.н. „широки мерки“, односно не се таргетирани кон домаќинствата и бизнисите на кои им е најпотребна помош. Фондот предупредува дека ваквиот пристап може да предизвика негативни реакции на финансиските пазари и дополнително да го оптовари јавниот долг.
Директорот на европскиот оддел во ММФ, Алфред Камер, изјави дека владите не ги извлекле поуките од енергетската криза во 2022 година, кога по руската инвазија на Украина беа воведени скапи и долгорочно неодржливи мерки.
„Трошењето на универзални мерки е многу скап начин на користење на буџетските средства, особено кога постојат и други приоритети“, нагласи Камер.
Во услови на нови геополитички тензии на Блискиот Исток, кои доведоа до раст на цената на нафтата и до 126 долари за барел, многу влади повторно прибегнуваат кон намалување на акцизите и даноците за гориво или субвенции за енергија. Меѓу нив се Германија, Шпанија и Италија, кои веќе најавија конкретни мерки за поддршка на граѓаните.
Сепак, ММФ предупредува дека ваквите политики можат да бидат политички тешки за укинување и да доведат до долгорочни фискални притисоци, особено во земјите со веќе висок јавен долг како Франција, Белгија и Грција.
Дополнително, Фондот укажува дека интервенциите како ограничување на цените или намалување на даноците го нарушуваат пазарниот сигнал, што може да ја намали мотивацијата за премин кон обновливи извори на енергија и да ја одржи високата побарувачка во услови на ограничена понуда.
Иако тековните мерки во ЕУ засега изнесуваат околу 0,18% од БДП, значително помалку од 2,5% потрошени по почетокот на војната во Украина, ММФ предупредува дека трошоците може значително да пораснат доколку кризата продолжи.
Заклучокот на Фондот е јасен: европските влади треба да применуваат понасочени, привремени и фискално одржливи мерки за справување со енергетските шокови, наместо скапи и неефикасни универзални политики.
Извор: Financial Times
