Грчкиот премиер Киријакос Мицотакис предупреди дека продолжениот конфликт на Блискиот Исток и можната долготрајна нестабилност во Ормускиот теснец претставуваат сериозна закана за глобалната економија, енергетските пазари и европската безбедност.
Говорејќи на самитот „Energy Transition Summit: East Med & Southeast Europe“ во Атина, организиран од Financial Times во партнерство со Kathimerini, Мицотакис порача дека Европа мора итно да го преиспита својот пристап кон енергетската безбедност паралелно со климатските амбиции.
Тој нагласи дека Грција и Европската Унија се залагаат за дипломатско решение на кризата и посочи дека Иран не смее да дојде до нуклеарно оружје, додека слободата на пловидба низ Ормускиот теснец мора целосно да биде обновена.
„Секоја недела во која Ормускиот теснец останува затворен создава дополнителен притисок врз глобалните синџири на снабдување. Не смееме да го прифатиме тоа како ново нормално“, изјави грчкиот премиер.
Грција подготвена за економски удари
Мицотакис истакна дека Грција е во подобра позиција од претходните години бидејќи бележи примарни буџетски суфицити и располага со одреден фискален простор за поддршка на економијата. Сепак, тој нагласи дека можностите на националните влади не се неограничени.
„Достапноста и високите трошоци за живот се најголемиот проблем за европските граѓани. Ако не одговориме на тој предизвик, сите влади ќе се соочат со сериозни политички последици“, рече тој.
Грчкиот премиер потсети дека неговата влада веќе презела таргетирани мерки за поддршка на пензионерите, семејствата и намалување на цената на дизелот со цел да се ублажи инфлаторниот притисок.
„Европа нема вистински енергетски пазар“
Во своето обраќање, Мицотакис остро ја критикуваше бавната изградба на европските енергетски интерконекции и оцени дека ЕУ сè уште нема вистински заеднички енергетски пазар.
„Имаме фрагментиран пазар на електрична енергија. Немаме доволно интерконекции и не ја третираме електричната енергија како европски ресурс“, изјави тој.
Според него, високата цена на електричната енергија директно влијае врз конкурентноста на европската индустрија и економија, особено во време кога Европа забрзано се движи кон електрификација.
Природниот гас останува неопходен
Грчкиот премиер потенцираше дека и покрај силната ориентација кон обновливи извори, природниот гас ќе остане клучен енергент во наредните децении.
Тој нагласи дека Грција денес произведува повеќе од 50% од електричната енергија од обновливи извори и значително ги намалила емисиите на CO₂, но сепак има потреба од сигурен базен извор на енергија.
„Можеби Европа мисли дека завршила со фосилните горива, но фосилните горива сè уште не завршиле со Европа“, рече Мицотакис.
Во таа насока, тој откри дека Грција започнува истражувања за сопствени резерви на природен гас, а првите активни дупчења во Јонското Море се очекуваат во 2027 година. Посебно ја истакна и улогата на американскиот течен природен гас (ЛНГ), оценувајќи дека САД се сигурен партнер за снабдување.
Отворена дебата за нуклеарна енергија
Мицотакис потврди дека Грција формирала работна група која ќе ја анализира можноста за користење мали модуларни нуклеарни реактори во иднина.
Иако нагласи дека станува збор за долгорочен проект без конкретни одлуки, тој оцени дека самото отворање на дебатата за нуклеарната енергија претставува голем чекор за земја која традиционално имала силен отпор кон нуклеарната технологија.
„Нуклеарната енергија е единствената реална долгорочна алтернатива на природниот гас кога станува збор за стабилно базно производство на електрична енергија“, рече грчкиот премиер.
Повик за попрагматичен пристап кон зелената транзиција
Во завршницата од разговорот, Мицотакис повика Европската Унија да води попрагматична политика во процесот на декарбонизација.
Според него, климатските цели не смеат да ја уништат европската индустрија и конкурентноста.
„Не смееме да ја уништиме индустријата за да декарбонизираме. Потребен е баланс меѓу климатските цели, енергетската безбедност и економската конкурентност“, порача тој.
Тој додаде дека Европа мора да биде „технолошки неутрална“, да инвестира во обновливи извори, но истовремено реално да ги процени ограничувањата на сегашните технологии за складирање енергија и целосно напуштање на природниот гас.
Енергетика 24
