Пополнетоста на складиштата за природен гас во Европската Унија падна на најниско ниво во последните пет години, додека продолжените проблеми во испораките на течен природен гас (ЛНГ) од Блискиот Исток го зголемуваат притисокот врз европскиот пазар.
Според податоците на Gas Infrastructure Europe (GIE), на 17 август европските складишта биле пополнети 60,8%, наспроти 73,6% во истиот период минатата година.
За споредба, во средината на август 2022 година пополнетоста изнесувала 75,6%, во 2023 година 90%, а во 2024 година 89%.
Со сегашното темпо на полнење, аналитичарите очекуваат ЕУ значително да отстапи од целта складиштата да бидат 90% полни до 1 ноември.
Аналитичарот на Rystad Energy, Оле Драмдал, проценува дека складиштата до тој датум би можеле да достигнат околу 75%, додека Роналд Пинто од Kpler очекува ниво од околу 77%.
За 90% потребни се уште 150 ЛНГ пратки
Според Драмдал, за пополнетост од 80% би биле потребни дополнителни околу 5,2 милијарди кубни метри гас над основното сценарио од 75%.
Тоа одговара на околу 50 ЛНГ пратки со бродови со капацитет од 174.000 кубни метри.
За достигнување на целта од 90%, потребни би биле уште околу 15,6 милијарди кубни метри, односно приближно 150 дополнителни ЛНГ пратки, доколку потрошувачката остане во рамките на очекувањата.
Пинто проценува дека ЕУ во периодот од август до октомври ќе увезе околу 24 милиони тони ЛНГ. За складиштата да достигнат 80%, увозот би требало да се зголеми на околу 26 милиони тони, а за 90% на дури 33 милиони тони.
Дополнителен гас преку гасоводи тешко може значително да ја промени ситуацијата, бидејќи прогнозите веќе претпоставуваат поголеми испораки од Норвешка и ограничениот извоз кон Украина.
Европа и Азија се натпреваруваат за ЛНГ
Главниот проблем е што Европа во моментот мора да се натпреварува со азиските купувачи за ограничените количини ЛНГ.
Испораките од Блискиот Исток, особено од Катар, се нарушени поради проблемите со транспортот низ Ормускиот теснец. Според проценките, ограничувањата би можеле да траат до крајот на годината, а нормализирање на извозот се очекува околу април 2027 година.
Јапонија и Јужна Кореја продолжуваат активно да купуваат ЛНГ, а на пазарот се присутни и Индија, Бангладеш и Тајван. Тоа го намалува количеството ЛНГ што европските купувачи можат флексибилно да го обезбедат.
Италија, Полска и Белгија се меѓу земјите кои директно се погодени бидејќи имаат договорени количини катарски ЛНГ, но од 2 април не примиле ниту една пратка од Катар.
Азиските купувачи, пак, во обид да ги надоместат загубените количини од Блискиот Исток, се насочуваат кон ЛНГ од Атлантскиот басен, со што дел од пратките стануваат прескапи за европските купувачи.
Цената на гасот е повеќе од двојно повисока
Притисокот врз понудата веќе се одразува и врз цените.
Септемврискиот договор за природен гас на холандскиот TTF на 17 август се тргуваше по 62,11 евра за MWh, што е за 103% повеќе од 30,54 евра/MWh една година претходно.
Со тоа европската референтна цена на гасот е повеќе од двојно повисока на годишно ниво.
Според Пинто, цените би можеле да останат високи до крајот на годината за да привлечат дополнителни количини ЛНГ од Атлантскиот басен, доколку испораките од Блискиот Исток останат ограничени.
Европската Унија во меѓувреме има поголема флексибилност во исполнувањето на целта за складирање. По енергетската криза предизвикана од руската инвазија врз Украина, целта беше складиштата да бидат 90% полни до 1 ноември, но од минатата година рокот е проширен од 1 октомври до 1 декември, а во одредени пазарни услови е дозволено и ниво од 80%.
Сепак, со оглед на продолжените нарушувања на испораките од Блискиот Исток и силната конкуренција од Азија, Европа влегува во последните месеци од сезоната за полнење складишта со значително помали резерви од претходните години.
Како ќе изгледа состојбата во текот на зимата ќе зависи од повеќе фактори – пред сè од тоа колку долго ќе траат ограничувањата на ЛНГ од Блискиот Исток, колкава ќе биде побарувачката и дали европските купувачи ќе успеат да привлечат доволно дополнителни количини од други производители.
Извор: Aa.com.tr
