Европската унија подготвува амбициозен план за значително зголемување на капацитетите за дата-центри, со цел да го намали заостанувањето зад САД и Кина во развојот на вештачката интелигенција. Сепак, проектот веќе наидува на сериозни пречки – од ограничени енергетски ресурси до растечки отпор од јавноста.
Европската комисија најавува дека во мај ќе претстави стратегија за тројно зголемување на дата-центрите во следните пет до седум години, како дел од поширокиот напор за зајакнување на дигиталната инфраструктура и развојот на вештачката интелигенција.
Но, брзата експанзија отвора комплексни прашања. Дата-центрите, кои се основа за cloud услуги и AI технологии, бараат огромни количини електрична енергија и вода за ладење. Во услови кога цените на енергијата растат, а мрежите се веќе оптоварени, експертите предупредуваат дека Европа може да се соочи со сериозни ограничувања.
„Европските електрични мрежи не се дизајнирани за ваков обем“, изјави Мајкл Винтерсон од Европската асоцијација за дата-центри, додавајќи дека пристапот до електрична енергија станува клучен проблем за индустријата.
Во моментов, Европа има повеќе од 3.000 дата-центри и е втор најголем пазар во светот, но значително заостанува по капацитет зад САД и Кина. Најголем дел од инфраструктурата е концентриран во Германија, Велика Британија, Холандија, Франција и Ирска, додека нордиските земји и делови од јужна Европа стануваат нови жаришта поради поповолните климатски услови и достапното земјиште.
Паралелно со институционалните планови, расте и незадоволството кај локалното население. Во Шпанија, активисти предупредуваат дека одредени региони се претвораат во „жртвени зони“, каде што се концентрираат еколошките трошоци од дигиталниот развој.
Дополнително, податоците покажуваат дека значителен дел од постојните дата-центри не ги исполнуваат стандардите за енергетска ефикасност. Кај многу од нив, голем дел од потрошената енергија се губи на ладење и инфраструктура, наместо на реална обработка на податоци.
Ситуацијата е особено изразена во Ирска, каде што дата-центрите во 2024 година потрошиле повеќе електрична енергија од сите урбани домаќинства заедно. Владата веќе предупреди дека не секој нов проект може да се реализира одржливо.
Според проценките на ИЕА, дата-центрите во 2024 година трошеле околу 1,5% од глобалната електрична енергија, а до 2030 година таа бројка би можела да се удвои, достигнувајќи ниво споредливо со вкупната потрошувачка на Јапонија.
И покрај предизвиците, Брисел останува решен да ја турка дигиталната агенда напред. Новиот закон, познат како „Cloud and AI Development Act“, треба да ги забрза дозволите, финансирањето и пристапот до енергија за одржливи дата-центри.
Сепак, клучното прашање останува: дали Европа ќе успее да ја изгради потребната дигитална инфраструктура без да ги загрози енергетската стабилност и животната средина.
Извор: Politico.eu
