Европа се движи кон енергетски систем во кој електричната енергија и водородот ќе имаат сè поважна улога, додека употребата на природен гас постепено ќе се намалува, покажуваат новите нацрт-сценарија за развој на европската енергетска инфраструктура до 2050 година, објавени од Европската мрежа на оператори на електропреносни системи (ENTSO-E) и Европската мрежа на оператори на системи за пренос на гас (ENTSOG).
Документот претставува основа за подготовка на Десетгодишните планови за развој на електроенергетската, гасната и водородната инфраструктура на Европската Унија (TYNDP 2026) и дава слика за тоа како би можел да изгледа европскиот енергетски систем во следните децении.
Според сценаријата, вкупната потрошувачка на енергија во Европа ќе продолжи да се намалува благодарение на подобрената енергетска ефикасност и модернизацијата на технологиите. Истовремено, побарувачката за електрична енергија значително ќе расте поради забрзаната електрификација на транспортот, индустријата и зградите.
Во документот се наведува дека водородот ќе стане еден од клучните енергенси во европската економија, особено во индустриските процеси и како средство за обезбедување поголема флексибилност на енергетскиот систем. Од друга страна, побарувачката за метан ќе продолжи да опаѓа, а преостанатата потрошувачка постепено ќе се декарбонизира.
Електрификацијата останува двигател на транзицијата
Новите сценарија се базираат на т.н. „National Trends+“ модел, кој ги зема предвид најновите национални енергетски и климатски политики на земјите членки и е усогласен со целите на Европската Унија за намалување на емисиите на стакленички гасови за најмалку 55% до 2030 година и постигнување климатска неутралност до 2050 година.
Главните заклучоци од сценариото укажуваат на четири клучни трендови: континуирано намалување на вкупната енергетска побарувачка, силна електрификација на економијата, постепено намалување на употребата на метан и брз развој на водородната економија.
Генералната секретарка на ENTSO-E, Соња Тухиг, изјави дека сценаријата ја потврдуваат централната улога на електрификацијата во европската енергетска транзиција.
„Овие сценарија ја потврдуваат клучната улога на електрификацијата и интеграцијата меѓу различните сектори и региони на патот кон климатска неутралност. Тие обезбедуваат цврста основа за планирање на инвестициите потребни за сигурен, ефикасен и декарбонизиран енергетски систем“, изјави Тухиг.
Гасната инфраструктура и натаму ќе биде важна
Иако побарувачката за природен гас ќе се намалува, ENTSOG оценува дека постојната гасна инфраструктура ќе продолжи да има значајна улога во енергетскиот систем.
Генералниот директор на ENTSOG, Пјотр Куш, нагласи дека интеграцијата на електричните, гасните и водородните мрежи ќе биде клучна за успешна транзиција.
„Постојната гасна инфраструктура ќе продолжи да обезбедува флексибилност, ќе го поддржува развојот на водородот и ќе помогне во обезбедувањето сигурна и економски одржлива транзиција за потрошувачите и индустријата“, изјави Куш.
Според него, идните инвестиции нема да се фокусираат само на нова инфраструктура, туку и на адаптација на постојните гасоводи за транспорт на обновливи и нискојаглеродни гасови.
Подготовка за идните инвестиции
Нацрт-сценаријата ќе послужат како основа за проценка на идните инфраструктурни потреби на Европа и за подготовка на следната генерација на енергетски проекти од заеднички интерес на Европската Унија.
Документите ќе бидат доставени до Агенцијата за соработка на енергетските регулатори (ACER), која ќе даде свое мислење, по што ќе следуваат консултации со земјите членки и разгледување од Европската комисија.
Процесот претставува прва целосна примена на новите насоки на ACER за подготовка на енергетските сценарија, со што се обезбедува поголема усогласеност меѓу националните политики и европските климатски цели.
Објавените сценарија испраќаат јасна порака дека идниот европски енергетски систем ќе се темели на електрификација, водород и интегрирани мрежи, додека фосилните горива постепено ќе ја губат својата доминантна улога во енергетскиот микс на континентот.
Извор: Entsoe.eu
