Електрификацијата клучна за енергетската безбедност и економскиот развој
Европската комисија, претседателствата на климатските самити КОП30, КОП31 и КОП32, заедно со Канада, Филипините, Јужна Кореја, Обединетото Кралство, Меѓународната агенција за енергија (ИЕА) и Меѓународната агенција за обновлива енергија (ИРЕНА), ја лансираа глобалната платформа „Electrify Now“, чија цел е забрзување на електрификацијата на светската економија и намалување на зависноста од фосилните горива.
Во заедничката декларација се наведува дека електрификацијата на домовите, индустријата и транспортот, поддржана од модерни и отпорни електроенергетски мрежи, системи за складирање енергија и чисти извори на производство, претставува непосреден стратешки и економски приоритет во услови на глобална енергетска неизвесност.
Според податоците на ИЕА, продажбата на електрични автомобили во светот во 2026 година се очекува да достигне 23 милиони возила, што ќе претставува 28 проценти од вкупната продажба на автомобили. Воедно, побарувачката за електрична енергија до 2035 година ќе расте четири пати побрзо од вкупниот раст на побарувачката за енергија, додека дури 83% од новоинсталираните енергетски капацитети во светот минатата година биле од обновливи извори.
Потписниците предупредуваат дека зависноста од увезени фосилни горива ги изложува државите на геополитички ризици и ценовни шокови, што директно се одразува врз домаќинствата и конкурентноста на индустријата. Затоа, преку „Electrify Now“ ќе се работи на надминување на регулаторните и инвестициските бариери, поттикнување на нови инвестиции и поддршка на земјите во развој во нивната енергетска транзиција.
Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, оцени дека електрификацијата е пат кон поголема отпорност на економиите.
„Зависноста од нестабилни увозни фосилни горива ги прави нашите економии ранливи, а цената ја плаќаат граѓаните. Електрификацијата е начин да преминеме од зависност кон отпорност. Заедно можеме да ја забрзаме транзицијата кон чиста енергија и да создадеме посигурна, подостапна и поконкурентна иднина“, изјави фон дер Лајен.
Канадскиот премиер Марк Карни нагласи дека електрификацијата е основа за економски раст и конкурентност.
„Преку ‘Electrify Now’ работиме со партнери од целиот свет за да поттикнеме инвестиции и да ја забрзаме транзицијата кон чиста, сигурна и достапна електрична енергија. Заедно ја градиме нискојаглеродната економија на иднината“, порача Карни.
Претседателот на КОП30 во најава, амбасадорот Андре Арања Кореа до Лаго, оцени дека иницијативата доаѓа во вистински момент за спроведување на Парискиот договор.
„Електрификацијата беше една од клучните теми на Акциската агенда на Белем. ‘Electrify Now’ го преточува постојниот моментум во конкретна акција и претставува значаен придонес во глобалните напори за декарбонизација“, рече тој.
Министерот за животна средина на Турција и иден претседател на КОП31, Мурат Курум, најави дека на самитот во Анталија ќе биде ставен акцент на глобалната цел електричната енергија да достигне 35% од финалната светска потрошувачка на енергија до 2035 година.
„Напредокот што веќе се гледа во реалната економија покажува дека целта ‘35 до 2035’ е достижна. Нашата задача како политички лидери е дополнително да го забрзаме процесот“, истакна Курум.
Извршниот директор на ИЕА, Фатих Бирол, оцени дека светот веќе влегол во „ерата на електричната енергија“, поттикната од развојот на вештачката интелигенција, електричните возила и новите индустриски капацитети.
„Многу земји гледаат на електрификацијата како клучен инструмент за зајакнување на отпорноста на своите енергетски системи. Нашата цел е уделот на електричната енергија во финалната потрошувачка да порасне од сегашните околу 23% на 35% до 2035 година“, изјави Бирол.
Сличен став изнесе и генералниот директор на ИРЕНА, Франческо Ла Камера, кој нагласи дека следната фаза на енергетската транзиција ќе зависи од степенот на електрификација на економиите.
„Електрификацијата е решение кое истовремено ги намалува емисиите на штетни гасови, ја зајакнува енергетската безбедност, ја подобрува достапноста на енергијата и ја поттикнува зелената индустријализација“, порача Ла Камера.
Иницијативата „Electrify Now“ останува отворена за приклучување на нови држави, финансиски институции и компании, со цел создавање широка глобална коалиција што ќе ја забрза транзицијата кон чиста и одржлива енергија во наредната деценија.
Извор: Европска Комисија
