Топлинските пумпи стануваат сѐ поважен фактор во енергетската независност на Европа, а нивната употреба веќе заменува двојно повеќе течен природен гас (ЛНГ) отколку што Европската Унија увезува од земјите на Блискиот Исток, покажува најновата анализа на Европската асоцијација за топлински пумпи (EHPA).
Според податоците, во текот на 2025 година низ 21 европска држава биле продадени речиси три милиони нови топлински пумпи, со што вкупниот број инсталирани уреди достигнал 29,3 милиони. Благодарение на нив, Европа избегнала увоз на значителни количини природен гас и заштедила дури 9,7 милијарди евра само во трошоци за увоз.
Анализата покажува дека топлинските пумпи произведуваат количина топлинска енергија еквивалентна на гасот што би го превезувале повеќе од 200 танкери со течен природен гас. Тоа е двојно повеќе од количината на ЛНГ што ЕУ ја увезла од Блискиот Исток во 2025 година и претставува околу седум проценти од вкупниот годишен увоз на течен природен гас во Унијата.
„Секоја новоинсталирана топлинска пумпа претставува дополнителен чекор кон енергетската безбедност на Европа. Течниот природен гас е најскапиот извор на енергија и доаѓа од нестабилни пазари, додека топлинските пумпи значително ја намалуваат потребата од негов увоз“, изјави директорот на EHPA, Пол Кени.
Само новите 2,9 милиони топлински пумпи инсталирани минатата година заменуваат околу 2,5 милијарди кубни метри течен природен гас, што е речиси една четвртина од увозот на ЕУ од Блискиот Исток.
Франција води во Европа
Франција е убедливо лидер на европскиот пазар на топлински пумпи. Во 2025 година таму биле продадени 528.000 нови уреди, а вкупниот број инсталирани пумпи достигнал околу седум милиони.
На второ место се наоѓа Италија со 423.000 продадени единици, додека најмал број продажби се регистрирани во Малта, Луксембург и Кипар. Сепак, експертите посочуваат дека овие држави имаат значително помал број жители во споредба со Франција и Италија.
Најголем годишен раст бележи Германија, каде што бројот на инсталации се зголемил за 50 проценти. Овој пораст доаѓа и покрај политичките дебати околу законските обврски за замена на старите системи за греење на фосилни горива со поеколошки алтернативи.
Кога се зема предвид бројот на жители, Норвешка е европски рекордер со околу 650 топлински пумпи на секои 1.000 домаќинства, додека Финска има повеќе од 540 на 1.000 домаќинства.
Ефикасни и во екстремен студ
Податоците дополнително го побиваат широко распространетиот мит дека топлинските пумпи не функционираат ефикасно во студени климатски услови. Искуствата од нордиските земји покажуваат дека овие системи остануваат поефикасни од класичното електрично греење дури и при температури до минус 30 степени Целзиусови.
Европската комисија во меѓувреме подготвува нов пакет мерки за забрзување на електрификацијата и поттикнување на употребата на чисти технологии за греење. Земјите-членки се повикуваат да ги намалат даноците и ДДВ-то за зелените системи за греење и електричната енергија, со цел топлинските пумпи да станат подостапни за граѓаните.
Извор: EHPA.org
