Европските земји и островските економии се соочуваат со највисоки цени на електричната енергија за домаќинствата во светот, додека државите богати со нафта и гас продолжуваат да обезбедуваат евтина струја преку субвенции и домашни енергетски ресурси, покажува најновата глобална анализа на GlobalPetrolPrices.com.
Истражувањето, кое ги опфаќа просечните цени на електричната енергија за домаќинствата во периодот од 2023 до 2026 година, открива огромни разлики меѓу земјите. Најскапата струја во светот се плаќа на Бермудите, каде што цената достигнува 0,466 американски долари за киловат-час (kWh), додека во Иран електричната енергија чини само 0,003 долари за kWh.
Тоа значи дека жителите на Бермудите плаќаат повеќе од 155 пати повисока цена за истата количина електрична енергија во споредба со домаќинствата во Иран.
Европа доминира меѓу земјите со највисоки цени
Податоците покажуваат дека Европа е регионот со најскапа електрична енергија за домаќинствата. Дури седум европски земји се наоѓаат меѓу првите десет на глобалната листа.
Веднаш зад Бермудите е Ирска со просечна цена од 0,447 долари за kWh, додека Италија е трета со 0,415 долари. Во групата земји со најскапа струја се и Германија, Белгија, Обединетото Кралство, Лихтенштајн, Швајцарија и Данска.
Според аналитичарите, високите цени во Европа не се резултат само на производствените трошоци. Во сметките на домаќинствата значително учество имаат даноците, еколошките давачки, инвестициите во обновливи извори на енергија, како и трошоците за одржување и модернизација на електроенергетската инфраструктура.
Дополнително, енергетската криза што ја зафати Европа по руската инвазија врз Украина остави долгорочни последици врз пазарот на електрична енергија, иако цените постепено се стабилизираат.
Островските економии плаќаат висока цена за енергетската зависност
Меѓу најскапите пазари за електрична енергија се издвојуваат и неколку островски држави и територии.
Кајманските Острови, Бахамите, Барбадос и Зеленортските Острови се меѓу земјите каде домаќинствата плаќаат исклучително високи сметки за струја.
Главната причина е нивната зависност од увоз на горива за производство на електрична енергија. За разлика од континенталните земји кои можат да се поврзат со регионални енергетски мрежи и да увезуваат струја од соседите, островите најчесто се потпираат на локални електрани кои користат увозни нафтени деривати.
Ограничениот број потрошувачи, високите транспортни трошоци и недостигот од економија од обем дополнително ги зголемуваат цените.
Земјите богати со енергенси нудат најевтина струја
На другата страна од листата се земјите кои располагаат со значајни резерви на нафта, природен гас или други енергетски ресурси.
Иран е убедливо најевтин пазар за електрична енергија во светот, а меѓу земјите со најниски цени се и Ирак, Ангола, Египет и Киргистан.
Во многу од овие држави владите директно ги субвенционираат цените на електричната енергија со цел да ги намалат трошоците за граѓаните и индустријата.
Дополнителна предност имаат и земјите од Персискиот Залив, како Катар, Кувајт и Саудиска Арабија, кои располагаат со евтини домашни извори на гориво и можат да произведуваат електрична енергија по значително пониска цена од европските економии.
Големите разлики отвораат прашања за енергетската политика
Наодите од анализата уште еднаш покажуваат колку енергетската политика влијае врз животниот стандард на граѓаните.
Додека богатите земји со домашни енергетски ресурси можат да си дозволат ниски цени преку субвенции, европските држави се насочени кон одржливи енергетски системи и декарбонизација, процес кој во голема мера се рефлектира врз крајната цена што ја плаќаат потрошувачите.
Иако субвенциите обезбедуваат поевтина струја на краток рок, експертите предупредуваат дека тие можат да создадат сериозен финансиски товар врз државните буџети и да ја намалат мотивацијата за инвестирање во поефикасни и почисти извори на енергија.
Топ 10 земји со најскапа електрична енергија за домаќинствата (просек 2023–2026)
| Ранг | Земја | Цена (USD/kWh) |
|---|---|---|
| 1 | Бермуди | 0,466 |
| 2 | Ирска | 0,447 |
| 3 | Италија | 0,415 |
| 4 | Кајмански Острови | 0,411 |
| 5 | Германија | 0,406 |
| 6 | Белгија | 0,404 |
| 7 | Обединето Кралство | 0,404 |
| 8 | Лихтенштајн | 0,402 |
| 9 | Швајцарија | 0,366 |
| 10 | Данска | 0,361 |
Земји со најевтина електрична енергија
| Ранг | Земја | Цена (USD/kWh) |
|---|---|---|
| 1 | Иран | 0,003 |
| 2 | Етиопија | 0,005 – 0,008 |
| 3 | Киргистан | околу 0,008 |
| 4 | Ирак | 0,04 – 0,05 |
| 5 | Ангола | околу 0,015 – 0,02 |
| 6 | Египет | 0,03 – 0,04 |
| 7 | Катар | 0,03 – 0,04 |
| 8 | Алжир | 0,04 – 0,05 |
| 9 | Кувајт | 0,03 – 0,04 |
| 10 | Оман | околу 0,03 |
Извор: GlobalPetrolPrices.com
