Европскиот пазар на батериски системи за складирање енергија (BESS) влегува во период на забрзан раст, при што до крајот на деценијата се очекува вкупниот капацитет да достигне речиси 600 GWh, што претставува повеќе од шесткратно зголемување во споредба со денешното ниво. Ова го покажува најновиот извештај „European Battery Market Outlook 2026-2030“ на SolarPower Europe.
Во 2025 година Европа инсталирала рекордни 36 GWh нови батериски капацитети, што е дванаесетта последователна година со историски највисоки годишни инсталации. Со тоа, вкупниот оперативен капацитет на батериски системи на континентот за првпат ја надминал границата од 100 GWh. Годишниот раст достигнал 48%, што укажува дека складирањето енергија станува една од клучните технологии за европската енергетска транзиција.
Според авторите на извештајот, батериите повеќе не се сметаат само за дополнителна поддршка на обновливите извори, туку за стратешка алатка за енергетска безбедност, конкурентност и енергетски суверенитет на Европа. Нивната улога станува особено важна во услови кога електроенергетските системи се соочуваат со сè поголеми количини сончева и ветерна енергија, кои бараат флексибилност и можност за складирање на произведената електрична енергија.
Големите батериски паркови го преземаат водството
Најзначајната промена на пазарот во 2025 година е доминацијата на големите батериски системи поврзани со електроенергетската мрежа. За првпат тие учествувале со повеќе од половина од сите новоинсталирани капацитети во Европа.
Овој сегмент бележи силен раст благодарение на намалувањето на трошоците за технологијата, подобрените регулаторни рамки и зголемената потреба за стабилизација на електроенергетските мрежи. Во исто време, домашните батериски системи, кои доживеаја бум за време на енергетската криза во 2022 година, покажуваат забавување на растот во дел од европските пазари.
Европа моментално располага со повеќе од 100 GWh батериски капацитети, но експертите предупредуваат дека тоа сè уште не е доволно за да се поддржи забрзаната изградба на соларни електрани. Односот меѓу инсталираните соларни капацитети и батериското складирање е околу 8:1, што укажува дека е потребно дополнително инвестирање во системи за складирање енергија.
Германија лидер, Украина и Бугарија најголемо изненадување
Германија, Обединетото Кралство и Италија остануваат најголемите европски пазари за батериски системи. Сепак, 2025 година донесе нови играчи во европскиот врв.
Украина и Бугарија влегоа меѓу петте најголеми пазари на континентот, при што секоја од нив додала речиси 3 GWh нов капацитет во текот на годината. Украина, која веќе четири години се соочува со последиците од руската агресија врз енергетската инфраструктура, ги препозна батериите како критична алатка за енергетска сигурност. Во Бугарија, пак, растот е поттикнат од успешни програми за финансирање на големи батериски проекти.
Овој тренд покажува дека батериската револуција повеќе не е ограничена само на неколку развиени пазари, туку постепено се шири низ целиот европски континент.
До 2030 година Европа ќе инсталира 138 GWh годишно
Прогнозите на SolarPower Europe покажуваат дека европскиот пазар ќе продолжи со експанзија во текот на целата деценија. Во најверојатното сценарио, годишните инсталации ќе надминат 50 GWh веќе во 2026 година, а до 2030 година ќе достигнат 138 GWh годишно, речиси четири пати повеќе од нивото во 2025 година.
Вкупниот европски батериски капацитет би достигнал околу 582 GWh до крајот на деценијата, додека во најоптимистичкото сценарио би можел да порасне и до 735 GWh. Големите батериски паркови ќе доминираат со околу две третини од вкупниот капацитет, додека домашните и индустриските системи ќе продолжат да растат, но со побавно темпо.
Европската комисија постави цел од 200 GW складирање енергија
Извештајот доаѓа во време кога Европската комисија преку иницијативата „AccelerateEU“ за првпат постави официјална цел за 200 GW капацитет за складирање енергија до 2030 година. Оваа цел се смета за клучен чекор во намалувањето на зависноста од увозни фосилни горива и зајакнувањето на енергетската безбедност на Унијата.
Сепак, авторите предупредуваат дека само поставувањето цели нема да биде доволно. За нивно остварување ќе бидат потребни побрзи процедури за приклучување на мрежа, подобри услови за инвеститорите и поголем пристап на батериските системи до европските пазари на електрична енергија.
Со растот на обновливите извори и потребата од поголема енергетска независност, батериите се позиционираат како еден од најважните столбови на европскиот енергетски систем во наредните години. Европа веќе ја започна оваа трансформација, а следната деценија ќе покаже дали складирањето енергија ќе успее да го следи темпото на зелената транзиција.
Клучни показатели за европскиот пазар на батериски системи
| Показател | 2025 | 2030 (проекција) |
|---|---|---|
| Новоинсталирани батериски капацитети | 36 GWh | 138 GWh |
| Вкупен оперативен капацитет | 101 GWh | 582 GWh |
| Раст на вкупниот капацитет | +55% | Над 6 пати повеќе од 2025 |
| Капацитет во ЕУ-27 | 77 GWh | 470 GWh |
| Удел на големи батериски системи | Над 50% од новите инсталации | 67% од вкупниот капацитет |
| Цел на Европската комисија | 55 GW (денес) | 200 GW до 2030 |
Топ 5 европски пазари за батериско складирање во 2025 година
| Земја | Нови капацитети во 2025 |
|---|---|
| Германија | ~6,5 GWh |
| Обединето Кралство | ~5,1 GWh |
| Италија | ~5 GWh |
| Украина | ~3 GWh |
| Бугарија | ~3 GWh |
Извор: SolarPowerEurope.com
