Министерката за енергетика, рударство и минерални суровини Сања Божиновска гостуваше во емисијата „Меѓу редови“ на ТВ Алфа, каде што говореше за роковите за изградба на гасните интерконектори со Грција и Србија, вклучувањето на земјава во Вертикалниот гасен коридор, реформите во енергетиката и рударството, како и за мерките за поддршка на граѓаните и заштитата на македонскиот рубин.
Гасниот интерконектор со Грција се очекува да биде завршен во јуни или јули 2027 година, додека поврзувањето со Србија треба да биде готово до крајот на 2027 или на почетокот на 2028 година, најави Божиновска. Според неа, реализацијата на овие проекти ќе ја подобри поврзаноста на Северна Македонија со регионалната гасна инфраструктура и ќе отвори дополнителни можности за снабдување со природен гас.
„Следната година во јуни или јули очекуваме да биде сè завршено“, рече Божиновска, осврнувајќи се на интерконекторот со Грција.
За гасното поврзување со Србија, таа посочи дека завршувањето се очекува до крајот на 2027, а најдоцна на почетокот на 2028 година.
Нов тендер за интерконекторот со Грција
Говорејќи за текот на проектот со Грција, министерката информираше дека била спроведена нова тендерска постапка, при што понудата била за 10,5 милиони евра пониска од претходната. Во реализацијата на проектот е избрана и македонска компанија.
Паралелно се подготвува и изградбата на гасниот интерконектор со Србија, чиј македонски дел ќе биде долг 23 километри. Двете врски треба да придонесат за поголема разновидност на правците за снабдување и за подобра интеграција на земјава во регионалниот пазар на природен гас.
Божиновска се осврна и на вклучувањето на Македонија и Србија во Вертикалниот гасен коридор, по потпишувањето меморандум во Солун на 4 септември. Со ова се отвора можност за подобро поврзување со регионалните гасни текови и пристап до алтернативни извори на снабдување.
Како дел од пошироките планови за регионално поврзување, министерката ги спомена и можностите за дополнителни гасни врски со Албанија, Грција и Косово.
Зајакнување на електропреносната мрежа и нови правила
Освен гасната инфраструктура, во интервјуто беше отворено и прашањето за зајакнување на електропреносната мрежа и развојот на батериски системи за складирање електрична енергија. Овие капацитети добиваат сè поголемо значење со растот на производството од обновливи извори, бидејќи овозможуваат подобро управување со променливото производство и придонесуваат за стабилноста на електроенергетскиот систем.
Божиновска говореше и за законските реформи во енергетиката и рударството. Во тек е подготовката на Законот за енергетска ефикасност, како и законите за рударство и минерални суровини. Се подготвуваат и подзаконски акти и преносни правила на МЕПСО, а примената на предвидените промени е планирана од 1 јануари 2027 година.
Поддршка за домаќинствата и борба против енергетската сиромаштија
Енергетската сиромаштија беше уште една од темите во разговорот. Божиновска посочи дека ова прашање е опфатено во Законот за енергетика, а преку досегашните програми биле обезбедени повеќе од 4.000 ваучери за клима-уреди.
Поддршката за домаќинствата треба да продолжи преку соодветни програми, додека можностите за дополнителни субвенции ќе зависат од расположливите средства и условите за нивно спроведување.
Министерката се осврна и на досегашната работа на Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини, истакнувајќи дека институцијата била формирана од почеток и дека било потребно да се воспостават организациските и административните капацитети за спроведување на политиките во овие области. Во интервјуто ја коментираше и интерпелацијата поднесена од Левица.
Заштита и промоција на македонскиот рубин
Во завршниот дел од гостувањето, Божиновска говореше за македонскиот рубин и активностите за заштита и промоција на овој минерал. Во таа насока се разгледуваат механизми за потврдување на неговото потекло и автентичност, меѓу кои и воведување сертификат со QR-код.
Предвидени се и активности за законско уредување на оваа област, како и изработка на документарен филм посветен на македонскиот рубин.
Гостувањето на Божиновска опфати повеќе приоритети од работата на Министерството – од изградбата на новите гасни врски и зајакнувањето на електроенергетската инфраструктура до законските реформи, мерките за поддршка на домаќинствата и заштитата на природното богатство на земјата.
Енергетика 24
