Европскиот електроенергетски систем оваа недела ќе се соочи со нов предизвик, затемнувањето на Сонцето, во момент кога високите температури и ниските водостоји веќе го ограничуваат производството од нуклеарни, термо и хидроелектрани во повеќе земји.
Европската комисија предупредува дека ситуацијата со снабдувањето е под контрола, но електроенергетскиот систем е „затегнат“. Топлотниот бран веќе принуди електроцентралите во Унгарија, Романија, Словенија, Франција, Италија и Полска да го намалат производството или привремено да исклучат дел од капацитетите.
Проблемот е поврзан со ниските водостоји на реките, кои се неопходни за ладење на нуклеарните и термоелектраните, но и за производство на хидроелектрична енергија.
Дополнителен притисок доаѓа од Норвешка, еден од важните извозници на електрична енергија за европскиот пазар. Нивото на хидроакумулациите во земјата е на најниско ниво во последните 30 години, а според Ably Intelligence шансите тие да се вратат на нормално ниво до почетокот на следната година се помали од 1 отсто.
Соларното производство ќе падне за време на затемнувањето
Во такви услови, затемнувањето на Сонцето во среда ќе претставува дополнителен тест за европските оператори на електропреносните системи.
Целосно затемнување ќе биде видливо во северна Шпанија и североисточниот дел на Португалија, додека во голем дел од Велика Британија, Франција и северна Италија Сонцето ќе биде покриено за повеќе од 90%.
Шпанскиот оператор Red Eléctrica проценува дека соларното производство во земјата во најкритичниот период може да се намали за околу 5 гигавати, што одговара на околу 13 отсто од максималната побарувачка во типичен августовски ден.
Уште поголем ефект се очекува на ниво на европскиот систем. Според проценките на францускиот оператор RTE и европската мрежа ENTSO-E, затемнувањето може привремено да отстрани околу 9,7 гигавати производство на електрична енергија.
Операторите веќе ги координираат мерките за да го надоместат падот на соларното производство со други достапни извори и да ја одржат рамнотежата меѓу производството и потрошувачката.
Во Велика Британија се очекува пад на соларното производство од околу 700 мегавати, но според историските модели намалувањето може да достигне и 1,3 GW.
Нуклеарните централи веќе се соочуваат со проблеми
Влијанието на високите температури и сушата веќе е видливо во европскиот енергетски сектор.
Во Унгарија, нуклеарната централа Пакс, со капацитет од околу 2 GW, во вторникот била само неколку милиметри од ситуација во која би морала да го прекине производството поради нискиот водостој на Дунав.
Растот на водостојот во меѓувреме овозможил централата да продолжи со работа.
Романија презела вонредни мерки за да го насочи протокот на Дунав кон нуклеарната централа Чернавода, која исто така се соочува со последиците од нискиот водостој. На речното корито кај Извоареле било извршено контролирано подводно минирање.
Во Полска, две големи термоцентрали на јаглен морале привремено да намалат или прекинат работа на дел од производните единици поради ниското ниво на Висла. Последицата била губење на околу 1,3 GW производен капацитет.
Во Франција, три нуклеарни реактори биле исклучени поради ниските водостоји.
И покрај тоа, Франција продолжува да извезува електрична енергија кон други европски пазари.
Европа се подготвува за новите климатски услови
Состојбата веќе влијае и врз инвестиционите планови на енергетските компании.
Извршниот директор на француската EDF, Бернар Фонтана, предупреди дека ограничувањата на производството ќе влијаат врз годишната добивка на компанијата. EDF воедно најави забрзување на планот вреден 8,7 милијарди евра за прилагодување на нуклеарните и хидроелектраните кон повисоки температури.
За европскиот енергетски систем, актуелната ситуација претставува комбинација од повеќе ризици. Високите температури го зголемуваат оптоварувањето на мрежата, сушата го намалува хидроенергетскиот потенцијал и достапноста на вода за ладење на електроцентралите, додека затемнувањето привремено ќе го намали производството од соларните капацитети.
Од Европската комисија велат дека нема непосредна опасност за сигурноста на снабдувањето, но признаваат дека системот е под значителен притисок.
Европските оператори затоа внимателно ги следат временските прогнози, водостоите и очекуваното производство, бидејќи достапноста на секој дополнителен мегават може да биде важна за одржување на стабилноста на мрежата.
Извор: Financial Times
