Денес речиси и да нема разговор во кој не се спомнуваат поимите „обновлива“ и „одржлива енергија“. И покрај целата таа популарност и интерес, сè уште постојат бројни заблуди за тоа што навистина значи обновливата енергија и каква улога има во иднината на нашата планета. Да, знаеме дека е подобра за животната средина, но што конкретно значи тоа за нас?
Затоа, да застанеме накратко и да ги разгледаме фактите.
Што е обновлива енергија?
Обновлива енергија е секој извор на енергија што може да се користи повеќепати, без да се исцрпи. На пример, фосилните горива како јагленот можат да се искористат само еднаш, кога ќе се изгорат, нивната енергија е неповратно потрошена.
За разлика од тоа, природни извори како ветерот не исчезнуваат кога ќе ги искористиме. Кога ветерот врти турбина, ние само делумно ја користиме неговата енергија, но тој продолжува да дува. Слично е и со биомасата: можеме да искористиме едно растение за енергија, но ново може да порасне за релативно кратко време.
Кој е најраспространетиот вид обновлива енергија?
Хидроенергијата, односно енергијата добиена од вода, е најзастапена во светот. Таа се произведува главно преку брани и учествува со повеќе од половина од вкупниот капацитет на обновлива енергија глобално, околу 54%. Воедно, ова значи дека приближно 18% од светската електрична енергија доаѓа токму од водата.
Кој е најбрзорастечкиот извор на енергија?
Без изненадување, тоа е обновливата енергија. Се очекува нејзината потрошувачка значително да порасне во наредните децении, поттикната од зголемената глобална побарувачка и од луѓето кои размислуваат однапред и инвестираат во одржливи решенија.
Ако се погледне подетално, сончевата енергија е најбрзорастечкиот поединечен извор. Се предвидува дека нејзиниот удел значително ќе се зголеми, што ја прави еден од клучните двигатели на енергетската транзиција.
Колку е ефикасна обновливата енергија?
Обновливите извори најчесто се поефикасни од фосилните горива, токму затоа што природно се обновуваат. За разлика од ископувањето јаглен или нафта, процеси што се скапи, сложени и често опасни, обновливата енергија се добива на многу поедноставен и почист начин.
Откако ќе се изградат, постројките за обновлива енергија можат да функционираат со децении. На пример, ветерната турбина може да произведува енергија со минимално одржување, без потреба постојано да се „набавува“ нов извор, доволно е да има стабилен ветер на соодветна локација.
Дополнително, многу традиционални горива имаат релативно низок енергетски ефект. Јагленот, на пример, ослободува само околу 29% од својата првична енергетска вредност. Наспроти тоа, ветерната енергија може да даде значително поголем ефект во однос на вложеното, разликата е навистина впечатлива.
Еве ги нашите топ 5 интересни факти за обновливата енергија:
1. Обновливата енергија создава 5 пати повеќе работни места од фосилните горива
Во нафтената индустрија се вртат огромни пари, па затоа ова е податок што малкумина од тој сектор сакаат да го истакнат. Но факт е дека работните места во чистата енергија ги надминуваат оние во фосилните горива со повеќе од 2,5 спрема 1. А ако ги земеме предвид само јагленот и гасот (без нафтата), односот расте на дури 5 спрема 1.
Тоа значи дека на секои 1.000 вработени во индустриите за јаглен и гас, постојат околу 5.000 работни места во секторот на обновлива енергија.
Најдобро од сè е што овие работни места најчесто се создаваат локално. Голем дел од нафтата и горивата се увезуваат, додека обновливите извори отвораат можности за вработување во самата земја. Веќе денес, во речиси сите сојузни држави во САД, бројот на работни места во чистата енергија го надминува оној во фосилните горива и таа разлика постојано расте.
2. Сонцето може да стане главен извор на енергија до 2050 година
Според извештај на Меѓународната агенција за енергија, сончевата енергија има потенцијал да стане број еден извор на електрична енергија до 2050 година. Причината е едноставна, ова е еден од ретките обновливи извори што може лесно да се користи како од компании, така и од поединци. Практично секој покрив или отворен простор може да се искористи за поставување соларни панели.
Иако во моментов панелите имаат одредени ограничувања во ефикасноста, технологијата брзо напредува. Со нивното усовршување, нивната примена ќе стане уште поширока.
3. Една ветерна турбина може да напојува до 1.500 домови годишно
Да, добро прочитавте. Просечна копнена ветерна турбина (со капацитет од 2,5 до 3 MW) може да произведе доволно електрична енергија за околу 1.500 домаќинства. Кај турбините поставени на море, оваа бројка е уште поголема благодарение на подобрите услови, достигнувајќи и над 3.300 домови.
Освен тоа, една ваква турбина создава работни места и бара минимално одржување. Нејзиниот животен век е околу 20 до 25 години, што значи дека може да обезбедува енергија за илјадници домови со децении. Ако тоа не е пример за чиста енергија, тогаш што е?
4. Големите корпорации сè повеќе се обврзуваат на „зелено“ работење
Преминот кон обновлива енергија е заедничка одговорност, па затоа многу водечки компании веќе преземаат конкретни чекори за да го намалат своето влијание врз животната средина, па дури и да постигнат нулта емисија.
Еве неколку впечатливи примери:
- Tesla: Покрај тоа што произведува едни од најпопуларните електрични автомобили, компанијата развива и високо ефикасни батерии за складирање обновлива енергија.
- McDonald’s: Иако не е првата асоцијација за одржливост, компанијата воведува енергетски ефикасна опрема, поттикнува користење електрични и хибридни возила и работи на поодговорно снабдување.
- Dell: Воведува програми за рециклирање, овозможувајќи клиентите бесплатно да ги вратат старите уреди за правилно отстранување.
- Google: Гради едни од најефикасните дата-центри во светот и активно инвестира во проекти за зелена енергија.
5. Обновливата енергија може да ви заштеди пари
Често се слуша аргументот дека преминот кон обновлива енергија е прескап поради потребната инфраструктура. Иако почетните инвестиции навистина се значајни, долгорочните заштеди се огромни.
Проценките покажуваат дека целосен премин на обновлива енергија би можел да заштеди стотици милијарди долари годишно на глобално ниво. Истражувањата покажуваат и дека домаќинствата можат значително да ги намалат трошоците, дури и до околу 2.500 евра годишно, доколку целосно преминат на чисти извори на енергија.
Наместо жртва, преминот кон обновлива енергија всушност претставува корисна инвестиција. На долг рок, придобивките се јасни и за паричникот, и за планетата.
Енергетика 24
