Во периоди кога температурите достигнуваат над 40 степени Целзиусови, многумина веруваат дека соларните панели работат подобро бидејќи сонцето е посилно. Логиката на прв поглед изгледа едноставна, колку е потопло, толку повеќе енергија треба да произведуваат панелите. Но реалноста е поинаква. Иако летото е сезоната кога соларните системи произведуваат најмногу електрична енергија, високите температури всушност ја намалуваат нивната ефикасност.
Причината е што соларните панели не работат на топлина, туку на сончева светлина. Фотоволтаичните ќелии ја претвораат светлината во електрична енергија, а не топлината. Кога панелите се изложени на силно сонце, тие произведуваат повеќе електрична енергија поради поголемата количина на сончева радијација. Но истовремено, како што се загреваат, нивната способност за претворање на сончевата енергија во електрична се намалува.
Според податоците од производителите и истражувањата во соларната индустрија, кај повеќето силициумски панели ефикасноста се намалува за околу 0,3% до 0,5% за секој степен над стандардната температура од 25°C. Овој параметар е познат како температурен коефициент и претставува еден од најважните показатели при избор на соларни панели.
За подобро разбирање, да земеме пример со соларен панел со моќност од 450 вати и температурен коефициент од -0,4% по степен. Ако температурата на панелот достигне 65°C, што е сосема реално во летен ден, тој работи 40 степени над референтната температура. Тоа значи загуба од околу 16% од номиналната моќност. Наместо максимални 450 вати, панелот ќе произведува приближно 378 вати.
Сепак, ова не значи дека летото е лошо за соларната енергија. Напротив, токму во летните месеци соларните системи произведуваат најмногу струја. Причината лежи во подолгите денови, поголемиот број сончеви часови и посилното сончево зрачење. Со други зборови, вкупното производство расте благодарение на поголемата количина достапна сончева енергија, а не поради високите температури.
Интересно е што најдобри услови за работа на соларните панели се сончеви, но релативно студени денови. Во такви услови панелите добиваат доволно светлина, а истовремено остануваат поладни, што им овозможува да работат поефикасно. Затоа во некои северни земји како Германија, Канада или делови од САД често се регистрираат исклучително добри перформанси во пролетните и зимските месеци кога небото е ведро, а температурите се ниски.
Малкумина знаат дека температурата на соларниот панел може да биде значително повисока од температурата на воздухот. На пример, ако надворешната температура е 35°C, површината на панелот лесно може да достигне меѓу 60 и 70°C. При надворешни температури од 40°C, панелите во некои случаи се загреваат и над 75°C. Токму затоа начинот на монтажа е исклучително важен. Доколку панелите имаат простор за природна циркулација на воздух под нив, тие подобро се ладат и губат помалку енергија.
Развојот на технологијата во последните години значително го намалува влијанието на топлината. Новите генерации панели, како HJT, TOPCon и IBC, покажуваат подобри резултати во споредба со традиционалните PERC панели. Анализите покажуваат дека HJT панелите можат да имаат и до неколку проценти повисоко годишно производство во топли климатски услови токму поради нивната поголема отпорност на високи температури.
За сопствениците на соларни системи ова значи дека изборот на квалитетна технологија и правилна инсталација е подеднакво важен како и бројот на сончеви денови. Панелите со понизок температурен коефициент и добра вентилација ќе произведуваат повеќе електрична енергија во текот на целиот животен век на системот.
Заклучокот е јасен, сончевата светлина е добра за соларните панели, но прекумерната топлина не е. Иако летото носи рекордно производство поради големиот број сончеви часови, високите температури ја намалуваат ефикасноста на панелите. Парадоксално, идеалните услови за нивна работа не се екстремно жешките денови, туку сончевите денови со умерени температури, кога панелите можат да го покажат својот максимален потенцијал.
Енергетика 24
