Глобалните нови соларни капацитети достигнаа околу 690 GW во 2025 година, што е раст од 15% во однос на претходната година, покажува најновиот извештај на Програмата за фотоволтаични системи на Меѓународната агенција за енергија (IEA-PVPS).
Со новите инсталации, вкупниот глобален инсталиран соларен капацитет на крајот на 2025 година достигна 2,96 TW. Според извештајот „Trends in Photovoltaic Applications 2026“, овие капацитети теоретски можат да произведат околу 3.845 TWh електрична енергија годишно, што одговара на приближно 12% од глобалната потрошувачка на електрична енергија.
Кина и натаму убедливо го предводи глобалниот раст. Во 2025 година земјата инсталирала 415 GW нови соларни капацитети, односно околу 60% од сите нови инсталации во светот.
На второ место е Индија со 54 GW, пред САД со 43 GW, Германија со 18 GW и Пакистан со 14 GW. Земјите од Европската Унија заедно додале 68 GW.
Соларната експанзија продолжува да се шири и географски. Во текот на минатата година, вкупно 36 земји инсталирале повеќе од 1 GW соларни капацитети, што е за три земји повеќе во споредба со 2024 година.
Од новите капацитети, 410 GW отпаѓаат на централизирани соларни системи, предводени од Кина со 256 GW, Индија со 42 GW и САД со 35 GW. Следуваат Шпанија со 11 GW и Германија со 8,3 GW.
Истовремено, дистрибуираната соларна енергија достигнала рекордни 282 GW нови инсталации во 2025 година, во споредба со 228 GW една година претходно.
Кина повторно е на врвот и во овој сегмент со 159 GW, пред Пакистан со 14 GW, Индија со 12 GW, Германија со 9,2 GW и Бразил со 7,9 GW.
Податоците покажуваат и големи разлики во соларниот капацитет по жител. Австралија во 2025 година ја надминала Холандија и станала земја со најголем инсталиран фотоволтаичен капацитет по жител – 1.604 W по жител, наспроти 1.584 W во Холандија. Германија е трета со 1.413 W по жител.
Уште осум европски земји имаат повеќе од 1.000 W соларен капацитет по жител – Шпанија, Грција, Австрија, Данска, Литванија, Естонија, Швајцарија и Белгија. Кина исто така го надминала овој праг, со 1.040 W по жител.
И покрај брзиот раст на инсталациите, извештајот укажува на дисбаланси во соларната индустрија. Глобалното производство на соларни модули во 2025 година изнесувало 722 GW, што е за 0,6% помалку од 2024 година.
Кина произвела 79% од светските фотоволтаични модули, иако нејзиниот удел е намален од 86% во 2024 година поради растот на производството во Индија и САД.
Вкупниот глобален производствен капацитет за фотоволтаични модули достигнал околу 1.531 GW годишно, при што 71% од капацитетот се наоѓал во Кина.
IEA-PVPS предупредува дека брзото зголемување на соларните капацитети постепено го менува односот меѓу производството од сонце, електроенергетските системи и пазарите. Во земјите со висока пенетрација на фотоволтаици сè почесто се појавуваат ограничувања на производството, негативни цени на електричната енергија, пониски пазарни приходи за соларните централи и ограничувања при приклучувањето на мрежата.
Затоа, според извештајот, складирањето на енергија, флексибилната потрошувачка, посилните електроенергетски мрежи, подоброто прогнозирање и соодветниот пристап до пазарите стануваат сè поважни за понатамошниот раст на соларната енергија.
Растот на складирањето веќе е значителен. Годишните нови капацитети на батериски системи за складирање енергија во Европа, Канада и САД заедно се зголемиле од 2,9 GWh во 2020 година на речиси 79 GWh во 2025 година, што претставува повеќе од 25-кратно зголемување за пет години.
Извор: Iea-pvps.org
