Периодот јануари – март 2026 година на македонскиот пазар на електрична енергија се карактеризира со изразена сезонска побарувачка, висока покриеност од домашно производство и постепена стабилизација кон крајот на кварталот. Податоците на Националниот оператор на пазарот на електрична енергија – МЕМО ДООЕЛ Скопје покажуваат дека и покрај зимските оптоварувања, домашниот електроенергетски систем обезбедил доминантен дел од потребната енергија, при што воедно бележи и подобри резултати во споредба со истиот период од 2025 година.
Во јануари 2026, како типичен зимски месец, евидентирана е највисока нето-потрошувачка во кварталот од 664 GWh. Домашното производство изнесуваше 614 GWh, со покриеност од 92,4%. Најголем товар во системот понесе ЕСМ, со учество од 54,6% во домашното производство.
Во февруари, потрошувачката се намали на 550 GWh, додека домашното производство достигна 533 GWh, што резултира со највисока покриеност во кварталот од 96,8%. Овој месец се издвојува како најизбалансиран од аспект на односот меѓу побарувачката и домашното снабдување.
Во март, нето-потрошувачката повторно порасна на 562 GWh, но домашното производство се намали на 505 GWh, при што покриеноста се спушти на 89,9%. Ова упатува на сезонско преструктурирање на производството и промени во работата на одделни капацитети, но и натаму најголемиот дел од потребите остануваат обезбедени од домашни извори.
Табела: Количини на електрична енергија, Q1 2026
| Месец 2026 | Нето-потрошувачка (GWh) | Домашно производство (GWh) | Покриеност (%) |
|---|---|---|---|
| Јануари | 664 | 614 | 92,4% |
| Февруари | 550 | 533 | 96,8% |
| Март | 562 | 505 | 89,9% |
| Вкупно Q1 | 1.776 | 1.652 | 93,0% |
Клучни трендови во кварталот
Анализата на првиот квартал покажува неколку важни движења:
- Највисока побарувачка во јануари, како резултат на зимската сезона и зголемена потрошувачка за греење;
- Најдобра домашна покриеност во февруари, кога производството речиси целосно ги следи потребите;
- Пад на производството во март, иако потрошувачката повторно расте;
- ЕСМ останува главен носител на стабилноста, со најголемо учество во системот;
- Поширока диверзификација на пазарот, преку присуство на независни производители, агрегатори и повластени производители.
Споредба со првиот квартал од 2025 година
Во споредба со истиот период од 2025 година, првиот квартал од 2026 година покажува умерено зголемување на потрошувачката, повисоко домашно производство и подобрена самостојност во снабдувањето.
Во првите три месеци од 2025 година, вкупната нето-потрошувачка изнесуваше 1.763 GWh, додека домашното производство достигна 1.625 GWh, што значи просечна покриеност од околу 92,2%. Во истиот период од 2026 година, нето-потрошувачката се зголемува на 1.776 GWh, а домашното производство на 1.652 GWh, односно просечната покриеност се подобрува на 93,0%.
Најголема разлика се забележува во јануари, кога во 2026 година потрошувачката порасна на 664 GWh, во однос на 643 GWh во јануари 2025, што упатува на посилна зимска побарувачка. Сепак, домашното производство исто така е повисоко, што овозможува подобра покриеност од претходната година.
Во февруари, 2026 година бележи пониска потрошувачка од 550 GWh, во споредба со 587 GWh во февруари 2025, но задржува висока покриеност од 96,8%, што упатува на подобро усогласување меѓу понудата и побарувачката и поефикасно користење на капацитетите.
Во март, потрошувачката во 2026 година изнесува 562 GWh, наспроти 533 GWh во март 2025. Иако домашното производство е повисоко во апсолутни бројки, поради зголемената побарувачка процентот на покриеност е нешто понизок.
Табела: Q1 2025 vs Q1 2026
| Период | Нето-потрошувачка (GWh) | Домашно производство (GWh) | Покриеност (%) |
|---|---|---|---|
| Q1 2025 | 1.763 | 1.625 | 92,2% |
| Q1 2026 | 1.776 | 1.652 | 93,0% |
| Разлика | +13 | +27 | +0,8 п.п. |
Имајќи го предвид движењето во првиот квартал од 2025 година, каде системот беше под поголем ценовен и структурен притисок и со поизразени осцилации меѓу месеците, податоците за 2026 година упатуваат на поизбалансирана и поотпорна пазарна слика. Наместо нагласени флуктуации и поголеми разлики меѓу побарувачката и производството, во 2026 се забележува поконзистентно следење на потребите и поефикасно искористување на домашните капацитети.
Особено е значајно што, и покрај благо зголемената потрошувачка, домашното производство не само што ја задржува улогата на главен носител на снабдувањето, туку во просек обезбедува и повисоко ниво на покриеност во однос на 2025 година. Тоа укажува дека системот во меѓувреме стекнал поголема оперативна стабилност и подобра координација меѓу производствените сегменти.
Во таа смисла, разликите меѓу двата периода не се само квантитативни, туку и квалитативни: 2025 година ја одразуваше транзицијата со посилни сезонски и пазарни притисоци, додека 2026 година покажува поумерен, подобро управуван и посистемски усогласен енергетски биланс. Ова претставува сигнал дека домашниот електроенергетски систем се движи кон поголема предвидливост, стабилност и отпорност на сезонски варијации, без нарушување на сигурноста во снабдувањето.
Енергетика 24
