Батериите стануваат клучен двигател на енергетската транзиција во Европа, овозможувајќи поефикасно користење на електричната енергија произведена од сонце и ветер. Новите податоци од извештајот European and Türkiye Electricity Review 2026 на енергетскиот тинк тенк Ембер покажуваат дека европските држави забрзано инвестираат во батериски системи за складирање, но разликите меѓу земјите остануваат значителни.
Германија моментално е лидер во Европа според оперативен батериски капацитет, со 2,8 гигавати (GW), пред Италија со 2 GW. Во втората група се Ирска (0,92 GW), Шведска (0,75 GW), Бугарија (0,56 GW) и Франција (0,52 GW).
Под 0,5 GW се рангирани Романија, Белгија, Финска, Холандија и Турција, која во моментов располага со само 0,21 GW оперативен капацитет.
Сепак, сликата драстично се менува кога ќе се земат предвид планираните проекти. Турција убедливо води во Европа со батериски проекти во развој од дури 32,8 GW — повеќе од трипати повеќе од Германија (10,5 GW), Полска (10,4 GW) и Италија (10,2 GW).
Според Уфук Алпарслан од Ембер, главната причина за ваквиот инвестициски бран во Турција е одлуката на регулаторите да овозможат неограничен пристап до електричната мрежа за соларни и ветерни проекти интегрирани со системи за складирање.
„Инвеститорите покажаа огромен интерес откако беше отворен пристапот до мрежниот капацитет за проекти со батерии“, изјави Алпарслан за Euronews Business.
Доколку најавените проекти се реализираат, Турција би достигнала вкупен батериски капацитет од речиси 33 GW, далеку пред Германија (13,26 GW), Италија (12,15 GW) и Полска (10,42 GW).
Енергетските аналитичари посочуваат дека падот на цените на батериите е главен двигател на експанзијата. Според Беатрис Петрович од Ембер, цената на големите батериски системи во 2025 година паднала за 45% во споредба со претходната година, продолжувајќи го трендот на поевтинување од околу 20% годишно во последната деценија.
„Како што батериите стануваат поекономични, проектите сè почесто се исплатливи и без државни субвенции“, истакна Петрович.
Таа додава дека стабилните политики и предвидливите приходи се клучни за привлекување инвестиции, предупредувајќи дека политичката неизвесност може значително да го забави развојот на секторот.
Франција, и покрај плановите за удвојување на капацитетите до 1,12 GW, останува меѓу земјите со најскромни амбиции. Причината делумно се должи на силната зависност од нуклеарната енергија, која во 2025 година учествувала со 69% во производството на електрична енергија во земјата.
Иако Турција е најамбициозна во Европа, експертите предупредуваат дека најавените проекти не гарантираат автоматска реализација. Според Ембер, одлуките на турската влада за продолжување на роковите за изградба ќе бидат пресудни за тоа колкав дел од планираниот капацитет навистина ќе биде изграден.
Во моментов, Турција располага со 40 GW инсталирани ветерни и соларни капацитети, што значи дека планираните батериски проекти претставуваат дури 83% од постојната обновлива енергетска инфраструктура во земјата.
Извор: Euronews.com
