Европската Унија минатата година увезла рекордни 146 милијарди кубни метри течен природен гас (ЛНГ), со што се позиционирала како најголем светски увозник на овој енергенс, покажува најновиот извештај на Агенцијата за соработка на енергетските регулатори (ACER).
Извештајот доаѓа во период на зголемени геополитички тензии и неизвесност на глобалниот енергетски пазар, а од ACER предупредуваат дека кризата околу Ормускиот Теснец уште еднаш ја потврдила ранливоста на Европа и стратешкото значење на планот REPowerEU за јакнење на енергетската безбедност.
Повеќе од половина од увезениот ЛНГ, околу 56%, пристигнал од Соединетите Американски Држави. Таа количина покрива речиси една четвртина од вкупната побарувачка на гас во Европската Унија, што дополнително ја нагласува сè поголемата улога на течниот гас во европскиот енергетски систем.
Паралелно со растот на европската побарувачка, светското производство на ЛНГ минатата година се зголемило за 36 милијарди кубни метри, што претставува најголем годишен раст од 2022 година. Воедно, одобрени се и нови инвестиции за дополнителни 90 милијарди кубни метри гас, со цел да се обезбеди доволна понуда во наредните години.
Според ACER, токму зголемената понуда помогнала да се стабилизираат цените и да се намали нестабилноста на пазарот. Сепак, тензиите на Блискиот Исток предизвикале краткотраен ценовен шок, при што цената на гасот на холандската берза TTF – клучен европски репер за тргување со гас – накратко надминала 70 евра за мегават-час.
Од агенцијата предупредуваат дека евентуално долготрајно затворање на Ормускиот Теснец би можело сериозно да ги наруши глобалните синџири на снабдување. Во такво сценарио, светскиот пазар би се соочил со недостиг од околу 26 милијарди кубни метри гас во споредба со минатата година, што дополнително би ги зголемило цените и конкуренцијата меѓу земјите за обезбедување енергенси.
Сепак, ACER оценува дека повторното отворање на теснецот и стабилизирањето на производството кај најголемите извозници на ЛНГ би можеле постепено да придонесат за нормализирање на состојбата на глобалниот пазар во текот на годинава.
Во извештајот се нагласува дека актуелната криза уште еднаш покажала колку брзо геополитичките конфликти можат да предизвикаат потреси на енергетските пазари. Затоа, ACER повикува на продолжување на мерките од програмата REPowerEU, преку намалување на потрошувачката на гас, подобрување на енергетската ефикасност, диверзификација на снабдувачите и забрзана транзиција кон обновливи извори на енергија.
Целта, според европските регулатори, е Европа да ја намали зависноста од увозни фосилни горива и да изгради поотпорен и постабилен енергетски систем во услови на сè понепредвидлива глобална сцена.
Извор: Acer.europa.eu
