Европската комисија донесе одлука да го блокира користењето на европски средства за набавка на соларни инвертори од компании што се сметаат за високоризични, меѓу кои и кинескиот технолошки гигант Huawei. Потегот, објавен во понеделник, претставува дел од пошироките напори на Унијата за заштита на критичната инфраструктура од потенцијално влијание на странски актери.
Портпаролката на Комисијата, Шивон Мекгари, изјави дека ЕУ презема „конкретни чекори веднаш“ со цел да се намали ризикот од нарушување на клучните енергетски системи. Во таа насока, се подготвуваат насоки со кои ќе се ограничи користењето на европски фондови за проекти што вклучуваат опрема од добавувачи со висок ризик.
Сепак, за веќе одобрени проекти постои можност за исклучок. Компаниите и институциите вклучени во нив ќе можат да побараат дозвола, а Европската комисија до 1 ноември ќе одлучи дали тие ќе продолжат без ограничувања во изборот на добавувачи.
Инверторите се клучен дел од соларните системи, бидејќи ја претвораат електричната енергија од панелите во струја погодна за дистрибуција во електричната мрежа. Huawei е еден од водечките глобални производители во оваа област, што дополнително ги засилува загриженостите во Брисел.
Европската унија веќе подолго време изразува резерви кон улогата на кинеските технолошки компании во телекомуникациските мрежи, особено во 5G инфраструктурата, а сега фокусот се проширува и на секторот за обновлива енергија.
Според Мекгари, ризиците од странско мешање вклучуваат манипулација со параметрите на производство на електрична енергија, прекини во снабдувањето и неовластен пристап до чувствителни податоци. Во екстремни случаи, тоа би можело да доведе до далечинско исклучување на системите и масовни прекини на струја.
Забраната опфаќа добавувачи од Кина, Русија, Северна Кореја и Иран. Сепак, се посочува дека токму кинеските компании држат околу 80% од глобалниот пазар на соларни инвертори, што ја прави мерката уште позначајна.
Оваа одлука доаѓа во момент кога Европската унија работи на зајакнување на законодавството за сајбер безбедност, со цел долгорочно да се адресираат ваквите закани. Во меѓувреме, Кина веќе најави можни контрамерки како одговор на ограничувањата за нејзините компании.
Со овој чекор, Брисел испраќа јасна порака дека безбедноста на енергетските системи и стратешката автономија остануваат врвен приоритет, дури и по цена на дополнителни тензии во трговските односи.
Извор: Politico.eu
