Европската Унија минатата година увезла енергетски производи во вредност од 336,7 милијарди евра, што претставува намалување од нешто повеќе од 11% во однос на 2024 година, покажуваат податоците на Евростат.
Падот на вредноста на увозот е уште поизразен во споредба со 2022 година, кога е регистрирано намалување од 51,4%. Главната причина за ваквиот тренд е намалувањето на цените на енергенсите, додека физичкиот обем на увоз опаѓа значително побавно. Во истиот период, количината на увезени енергетски производи е намалена за 14,9%.
Минатата година ЕУ увезла 723,3 милиони тони енергенси, што е благо намалување од 0,6% во однос на претходната година.
Намален увоз на нафта, раст на течниот природен гас
Податоците покажуваат јасен тренд на намалување на увозот на нафта и јаглен, додека увозот на течен природен гас (ЛНГ) бележи значителен раст. Само во последната година, увозот на нафта е намален за над 6%, додека увозот на ЛНГ преку терминалите е зголемен за речиси една четвртина.
Овој енергент сè повеќе добива клучна улога во обезбедувањето стабилност на снабдувањето во ЕУ.
САД и Норвешка стануваат главни партнери
По воведувањето санкции кон Русија поради војната во Украина, структурата на енергетските извори значително се промени. Russia, која до крајот на 2021 година беше главен снабдувач со нафта и гас, постепено го губи своето значење.
На нејзино место, како клучни партнери се позиционираат United States и Norway. САД учествуваат со 56% во увозот на течен природен гас и со повеќе од 15% во увозот на нафта. Норвешка, пак, е водечки снабдувач со природен гас со удел од 51%, а учествува со 14,4% во увозот на нафта.
По воведувањето на ембаргото за руска нафта во декември 2022 година и за нафтени деривати во февруари 2023 година, Русија повеќе не е меѓу седумте најголеми снабдувачи со нафта. Нејзиниот удел во вкупниот увоз на нафта во ЕУ паднал на 1,4% во последниот квартал од минатата година.
Истовремено, опаѓа и учеството на Русија во снабдувањето со природен гас (10,4%) и течен природен гас (13,9%), во согласност со стратегијата на ЕУ за целосно напуштање на увозот на руски гас.
Очекувања за раст на трошоците
Со оглед на актуелните случувања на глобалниот енергетски пазар и растот на цените на нафтата и гасот поради воените тензии во Персискиот Залив, се очекува трошоците за увоз на енергенси во ЕУ годинава значително да пораснат и да ги надминат ланските нивоа.
Извор: Eurostat
