Цената на нафтата на светските пазари би можела постепено да се намалува во текот на 2027 година, доколку продолжи закрепнувањето на снабдувањето од Блискиот Исток и глобалниот пазар премине од недостиг кон вишок на понуда. Сепак, ризикот од нова ескалација на конфликтот меѓу САД, Израел и Иран може да го задржи нафтениот пазар под притисок и да го одложи очекуваното поевтинување, оценува „Голдман Сакс рисрч“.
Инвестициската банка очекува цената на референтната нафта „Брент“ да достигне околу 90 долари за барел во декември 2026 година, што е повеќе од претходната прогноза од 85 долари. За 2027 година, прогнозата е просечна цена од 80 долари за барел.
„Нашето основно сценарио останува дека постепеното приспособување на снабдувањето од Блискиот Исток на крајот ќе ги намали цените на суровата нафта, но можната нова ескалација и натаму претставува значителен ризик цените да пораснат“, наведува Дан Струјвен, ко-раководител на истражувањата за глобалните стоковни пазари и раководител на истражувањата за нафтата во „Голдман Сакс“.
Извозот од Персискиот Залив се опоравува побрзо од очекуваното
По избувнувањето на конфликтот, извозот на нафта од Блискиот Исток се намали, но производителите и извозниците успеаја побрзо од очекуваното да ги приспособат испораките. Според проценките на аналитичарите, од крајот на септември извозот на нафта од Персискиот Залив повторно се движи околу просечното ниво од 2025 година.
Во оваа процена се вклучени и околу четири милиони барели дневно што се извезуваат со танкери чии транспондери се исклучени за да се прикрие нивното движење.
Закрепнувањето на испораките е еден од факторите што би можеле да го намалат притисокот врз цените. Аналитичарите очекуваат извозот од Персискиот Залив дополнително да расте, поддржан од приспособувањето на производителите, проширувањето на транспортните можности, вклучително и преку нафтоводи, како и зголемувањето на бројот на танкери.
Зошто цената и натаму е висока?
И покрај обновувањето на извозот, цените на физичките испораки на нафта остануваат високи. Според анализата на „Голдман Сакс“, нафтата „Дејтед Брент“, која се однесува на физички испораки во наредниот месец, се тргува над 130 долари за барел, додека фјучерсите на референтната нафта „Брент“ неодамна се движеа над 100 долари.
Причините се ризикот од нови нарушувања во снабдувањето и ниските глобални залихи. Можни напади врз нафтената инфраструктура во регионот, вклучително и пристаништа, нафтоводи и нафтени полиња, би можеле повторно да го ограничат извозот.
Струјвен проценува дека тековната цена на физичката нафта „Брент“ вклучува премија за ризик од речиси 25 долари за барел над проценетата вредност што би ја имала без овие ризици. При евентуална ескалација, понудата би можела повторно да се намали, а залихите дополнително да се исцрпат.
Дополнителен фактор е зголемената побарувачка за нафта како средство за заштита на инвестициските портфолија од нестабилноста на финансиските пазари, бидејќи движењата на цените на нафтата сè повеќе влијаат врз пазарите на акции и обврзници.
Пазарот се приближува кон рамнотежа
Основното сценарио на „Голдман Сакс“ предвидува дека глобалниот пазар на сурова нафта и други течни горива ќе премине во вишок на понуда во последниот квартал од 2026 година и во текот на 2027 година. Тоа е клучниот фактор врз кој се темели прогнозата за постепено намалување на цените.
Според проценките на банката, во септември побарувачката ја надминувала понудата за само 300.000 барели дневно. Тоа претставува значително подобрување во однос на март, кога недостигот достигнал 7,2 милиони барели дневно.
Подобрувањето се должи на зголеменото производство надвор од Персискиот Залив и намалената светска побарувачка, со што се ублажува преостанатиот недостиг од регионот. Дополнително, нафтениот пазар во 2025 година бележел вишок на понуда, што исто така придонесува за побрзо враќање кон рамнотежа.
Аналитичарите проценуваат дека глобалната побарувачка за нафта во септември 2026 година била за околу 1,3 милиони барели дневно пониска од просекот во 2025 година, делумно поради повисоките цени.
Војната ја намали побарувачката, особено во Азија
Нарушувањата во транспортот низ Ормускиот Теснец продолжуваат да влијаат врз светската потрошувачка на нафта. Во третиот квартал од 2026 година, глобалната побарувачка била пониска за 3,3 милиони барели дневно во споредба со истиот период лани, при што најголемиот дел од слабеењето бил концентриран во Кина, на Блискиот Исток и во азиските земји членки на Организацијата за економска соработка и развој.
Според проценките на „Голдман Сакс“, побарувачката во третиот квартал била речиси четири милиони барели дневно под нивото што би се очекувало доколку немало нафтен шок предизвикан од војната во Иран.
Банката очекува околу 80% од овој јаз да се затвори до последниот квартал на 2027 година, со постепено подобрување на достапноста и ценовната прифатливост на нафтените деривати. Сепак, се проценува дека и на крајот на 2027 година побарувачката ќе остане пониска за околу 700.000 барели дневно во однос на сценариото без кризата.
Причината е што ценовниот шок може да забрза трајни промени во потрошувачката, особено во Кина. Сè поголемата употреба на електрични автомобили и камиони наместо возила што користат нафтени горива, како и растот на продажбата на електрични возила, би можеле да ограничат дел од закрепнувањето на побарувачката за нафта.
Оттука, очекувањето за пониски цени во 2027 година зависи од продолжувањето на закрепнувањето на извозот и преминувањето на пазарот во вишок на понуда. Но, доколку конфликтот повторно се интензивира и ги загрози испораките од Блискиот Исток, цените би можеле да останат високи подолго од очекуваното.
Извор: GoldmanSachs.com
