Бројот на часови со негативни цени на електричната енергија во Словенија годинава е помал во споредба со претходната година, што може да се поврзе со повисоките пазарни цени, но и со поголемата флексибилност на електроенергетскиот систем, вклучително и користењето батериски складишта и ограничувањето на производството од обновливи извори во периодите на вишок струја.
Според податоците на словенечкиот оператор на преносниот систем „Елес“, до 8 октомври годинава на пазарот за електрична енергија ден однапред биле забележани 233 часа со негативни цени. За споредба, во текот на целата 2025 година имало 268 часа, во 2024 година 219, а во 2023 година 96 часа.
Последниот период со негативни цени годинава бил на 27 септември, кога тие биле забележани пет часа. Раководителот на секторот за пазарни односи во „Елес“, Урош Подгоршек, не очекува значителни промени до крајот на годината, имајќи предвид дека со заладувањето расте потрошувачката на електрична енергија, а цените на пазарите се повисоки.
„Со оглед на тоа што веќе сме во октомври, некако не очекувам дополнителни негативни цени, бидејќи цените на пазарите се повисоки, температурите се намалуваат, а тоа носи и поголема потрошувачка на електрична енергија“, вели Подгоршек.
Различни движења во Европа
Трендот не е ист во сите европски земји. До 8 октомври, Белгија забележала 293 часа со негативни цени, наспроти 519 во текот на целата 2025 година. Во Холандија имало 384 часа, во споредба со 584 лани, во Австрија 253 наспроти 378, а во Германија 462 наспроти 573 часа.
Во дел од јужна Европа, пак, негативните цени се почести. Грција до 8 октомври имала 504 часа со негативни цени, односно 389 повеќе отколку во целата мината година. Португалија достигнала 561 час, што е за 361 повеќе од ланскиот годишен збир, додека Шпанија забележала 703 часа, наспроти 555 во 2025 година. Во Франција бројот се зголемил од 509 на 520 часа.
Споредбата се однесува на податоците до 8 октомври годинава и на вкупните бројки за целата 2025 година. Затоа, кај земјите во кои негативните цени се поретки, конечниот годишен резултат ќе биде познат дури по завршувањето на годината.
Поголемата флексибилност како еден од факторите
Подгоршек оценува дека е тешко со сигурност да се утврдат причините за намалувањето на негативните цени во Словенија. Како еден од главните фактори ги посочува повисоките пазарни цени во последните месеци, но и поголемата флексибилност на електроенергетските системи во Словенија и во поширокиот Европски Унија.
Меѓу факторите што придонесуваат за поголема флексибилност се користењето батериски складишта, пофлексибилното управување со производството од обновливи извори во периодите на вишок електрична енергија и приспособувањето на потрошувачката кон состојбите на пазарот.
Негативните цени се појавуваат кога понудата на електрична енергија во одреден период ја надминува побарувачката, а производителите и трговците се подготвени да платат за преземање на вишокот струја. Тоа е особено значајно во часовите со високо производство од сончеви и ветерни електрани и ниска потрошувачка.
Батериските складишта можат да помогнат со преземање на вишокот електрична енергија во часовите со високо производство и нејзино враќање во мрежата кога побарувачката и цените се повисоки. Ограничувањето на производството и пофлексибилната потрошувачка исто така можат да го намалат вишокот на пазарот.
Податоците од Словенија и другите европски пазари покажуваат дека бројот на часови со негативни цени не зависи само од инсталираниот капацитет на обновливите извори, туку и од односот меѓу производството и потрошувачката, ценовните движења и можноста електроенергетскиот систем да реагира на промените во понудата.
Извор: Nas-stik.si
