Геополитичките промени во светот бараат Германија и Европа да ја преиспитаат својата енергетска стратегија и многу посилно да ги поврзат енергетиката, безбедноста, индустриската политика и климатските цели, предупредува Светскиот енергетски совет – Германија (WEC Germany).
Во нов извештај, организацијата оценува дека светската економија влегува во период на структурно престројување, во кој глобалните синџири на снабдување и приоритетот на економската ефикасност сè повеќе отстапуваат пред фрагментацијата и политичкото влијание врз трговијата.
Според WEC, идната енергетска политика мора да најде рамнотежа меѓу соработката и конкуренцијата, бидејќи енергијата повеќе не може да се гледа само како економска категорија.
„Енергијата повеќе не е само економско добро, туку стана клучен фактор во геополитичката и индустриската политика на моќ“, изјави извршниот директор на WEC Германија, Карстен Роле.
Советот смета дека целосно враќање кон глобалниот поредок заснован првенствено на пазарните механизми е малку веројатно, додека различни форми на конфликти би можеле да останат доминантен фактор во меѓународната политика во догледна иднина.
WEC разгледува три можни сценарија за идниот енергетски систем. Првото предвидува мултиполарен светски поредок со продолжување на трговската конкуренција меѓу државите. Второто се темели на дополнителна воена ескалација и концентрација на моќта во неколку големи блокови. Третото претпоставува дека меѓународните договори и институции во голема мера ќе ја задржат сегашната улога.
И покрај разликите меѓу сценаријата, во сите три случаи технолошката конкуренција, намалувањето на трошоците и поголемата отпорност на системите се издвојуваат како важни двигатели на енергетската транзиција. Во исто време, глобалното координирано управување со климатската политика би останало ограничено или отсутно.
Отпорноста станува нов клучен принцип
WEC оценува дека отпорноста на енергетските и ресурсните системи станува сè поважна за националната безбедност, но Германија сè уште нема доволно јасна визија за тоа какво ниво на отпорност сака да постигне и како ќе го финансира.
Една од можностите е создавање паралелна инфраструктура и дополнителни капацитети, односно намерно обезбедување одредена форма на резервираност на системот. Тоа може да ја намали зависноста од поединечни извори и правци и да ја зголеми сигурноста на снабдувањето, но истовремено носи значителни трошоци.
„Тие мора внимателно да се одмерат“, предупредува Роле.
Според WEC, идната конкурентност и сигурноста на снабдувањето ќе зависат и од тоа кој ја контролира целата синџир на создавање вредност – од суровините, преку производството и инфраструктурата, до стандардизацијата.
Ова е особено важно за новите индустрии, како што е водородот, каде што Европа се соочува со конкуренција за технологии, суровини, производствени капацитети и стандарди.
WEC затоа повикува на зачувување на мултилатерализмот и развој на стратешки партнерства, оценувајќи дека тие можат да ја зголемат отпорноста на европскиот енергетски систем.
„Потребно е управување што ги поврзува повеќе области на политиката за соодветно да се одговори на променетите барања на новиот, пофрагментиран енергетски и климатски свет“, вели Роле.
Обновливите извори како прашање на безбедност
Германската Федерација за обновлива енергија (BEE) го поздрави фокусот на WEC врз отпорноста и оценката дека обновливите извори се еден од клучевите за поголема енергетска безбедност и конкурентност.
„Геополитичката ситуација го прави брзото проширување на обновливите извори уште поитно“, изјави претседателката на BEE, Урсула Хајнен-Есер.
Но, според неа, само изградбата на нови соларни, ветерни и други обновливи капацитети нема да биде доволна. Германија и Европа мора да го зголемат и сопствениот производствен капацитет за технологиите потребни за енергетската транзиција, да ги диверзифицираат синџирите на снабдување, да го засилат рециклирањето и да развиваат стратешки партнерства.
Повикот на WEC за посилно усогласување на енергетската и безбедносната политика се надоврзува на предупредувањата од германската индустрија дека досегашниот пристап кон финансирањето на енергетската транзиција исто така треба да се преиспита.
Пораката од Берлин е дека енергетската транзиција повеќе не е само прашање на декарбонизација. Во услови на поголема геополитичка конкуренција, контролата врз ресурсите, технологиите, инфраструктурата и синџирите на снабдување станува составен дел од економската и националната безбедност на Европа.
Извор: Weltenergierat.de
