Европската комисија планира да ги промени правилата за јавни набавки со цел да им даде предност на европските производители на чисти технологии, но соларната индустрија предупредува дека мерките можеби доаѓаат предоцна за дел од фабриките.
Новите правила треба да им овозможат на јавните институции при изборот на добавувачи да земаат предвид не само цена, туку и одржливост, отпорност на синџирите на снабдување и потеклото на производите.
Европската соларна индустрија со години се соочува со силен притисок од кинеските производители, кои со масовното производство значително ги намалија цените на соларните панели. Тоа доведе до затворање на фабрики во Европа, откажување на инвестиции и префрлање на голем дел од синџирот на снабдување во Кина.
Во Белгија, „Belga Solar“, која се претставува како последниот производител на соларни панели во земјата, предупредува дека европските мерки не можат да чекаат уште неколку години.
„Сега, а не за три години – имаме премногу компании во Европа кои се на работ на колапс“, изјави Фредерик Конрадс, управен партнер во компанијата.
Европската комисија со новиот Закон за јавни набавки сака јавните средства да ги претвори во инструмент за создавање пазар за европските производители. Според предлогот, договорите во принцип би се доделувале според најдобриот однос меѓу цена и квалитет, наместо исклучиво според најниската понуда.
Квалитативните критериуми би требало да имаат тежина од најмалку 30% во јавните набавки, а кај договори со поголем удел на работна сила до 50%, освен ако институциите не оправдаат поинаков пристап.
Покрај тоа, јавните купувачи би можеле да ги земаат предвид еколошките перформанси, отпорноста на синџирите на снабдување и европското потекло на производите.
Сепак, производителите предупредуваат дека законодавната процедура може да трае предолго. Преговорите за новиот акт, според планираната временска рамка, би можеле да завршат дури кон крајот на 2027 година, што значи дека целосната примена може да биде одложена уште неколку години.
„Ниту еден европски производител не доби нарачка за тие проекти. Ова е срамно“, изјави Себастиен Мје, директор во „Belga Solar“, осврнувајќи се на јавно финансирани проекти во Белгија каде што договорите, според него, ги добиле кинески компании.
Брисел признава дека европската соларна индустрија се соочува со сериозен проблем поради големиот вишок производствен капацитет кај кинеските производители, што дополнително ја намалува економската оправданост на производството на соларна опрема во ЕУ.
Новите правила за јавни набавки се дел од пошироката индустриска политика на ЕУ, која треба да го зголеми домашното производство на соларни панели, ветерни турбини, батерии и топлински пумпи и да ја намали зависноста од увоз.
Соларниот сектор, сепак, предупредува дека Европа ризикува прво да го изгуби производството, а дури потоа да ги воведе мерките за негово зачувување.
„Често имам чувство дека сме канаринецот во рудникот за јаглен“, вели Мје, предупредувајќи дека проблемите што денес ја погодуваат соларната индустрија утре би можеле да се прошират и врз други европски стратешки индустрии.
Извор: Politico.eu
