Кинеските производители на ветерни турбини се обидуваат да го прошират присуството на европскиот пазар, но нивниот продор се соочува со сè поголеми политички и безбедносни бариери. Европа стравува дека зависноста од кинеската технологија во ветерната енергија би можела да создаде ризици слични на оние што веќе се појавија во соларниот сектор.
Во центарот на спорот се националната безбедност, сајбер-безбедноста, контролата врз критичната енергетска инфраструктура и ризикот од нова технолошка зависност од Кина.
Еден од најголемите кинески производители, Ming Yang, и покрај овие пречки планира долгорочно присуство во Европа. Компанијата ангажира европски директори, ги префрла дел од истражувачките активности во Европа и разгледува можности за локално производство.
Сепак, европскиот пазар останува тешко достапен.
Безбедносните ризици стануваат главна пречка
Најсилниот сигнал дојде од Велика Британија, која во мај оцени дека користењето на турбините на Ming Yang во офшор ветерни проекти носи ризици за националната безбедност.
Одлуката практично ги запре плановите на компанијата за изградба на фабрика во Шкотска, инвестиција вредна 1,5 милијарди фунти.
Иако британската Влада не ги објави деталите за проценката, случајот ја покажа растечката загриженост дека опремата што е поврзана со електроенергетската мрежа може да стане потенцијална безбедносна слабост.
Особено чувствително прашање е можноста производителите или други субјекти да имаат далечински пристап до турбините, нивните податоци и софтверот што управува со нив.
Ming Yang ги отфрла овие сомневања и тврди дека кинеската Влада не би можела да пристапи до податоците од турбините во Европа или да ги исклучи преку таканаречен „kill switch“.
Европа не сака повторно да зависи од Кина
Вториот голем предизвик е економскиот и стратешкиот ризик од создавање нова зависност.
Кинеските компании веќе доминираат во голем дел од синџирот на снабдување за соларната енергија. Европските власти и индустријата сега се загрижени дека сличен развој може да се случи и кај ветерните турбини.
Во моментов кинеското присуство на европскиот пазар е ограничено. Минатата година кинеските производители испорачале 446 MW ветерни турбини, што претставува помалку од 3% од новиот европски капацитет.
Но, компаниите брзо се шират на глобално ниво. Sany Renewable Energy неодамна го испорача својот прв голем ветерен модел во Европа – турбина од 6,25 MW во Шпанија.
За европските производители како Vestas и Siemens Gamesa, кинеската конкуренција претставува дополнителен притисок во сектор во кој Европа сака да го задржи индустриското лидерство.
Субвенциите стануваат алатка за ограничување
Европската Унија веќе презема конкретни чекори за ограничување на ризиците.
Брисел започна истраги за субвенциите поврзани со кинеските производители на ветерни турбини и воведува правила со кои би можело да се ограничи пристапот на кинеската опрема до проекти што користат јавни средства.
Дел од европската индустрија бара и пошироки ограничувања за производителите надвор од западниот пазар.
Така, прашањето за цената на турбините и брзината на изградба на нови ветерни паркови постепено се претвора во прашање на стратешка автономија.
Европа има потреба од огромни количини нова обновлива енергија, но истовремено сака да избегне ситуација во која забрзувањето на енергетската транзиција ќе создаде нова зависност од кинеската технологија.
Предизвикот е како да се балансираат цена и безбедност
Кинеските производители имаат јасен интерес да го освојат европскиот пазар, а европските компании се соочуваат со притисок да останат конкурентни во однос на цените и темпото на изградба.
Тоа ја става Европа пред сложен избор: колку е подготвена да плати повеќе за опрема произведена во Европа за да ја намали стратешката зависност, а колку е подготвена да прифати кинеска технологија за побрзо и поевтино да ги изгради потребните капацитети?
Во следните години ова прашање ќе станува сè поважно, бидејќи ветерните турбини не се само производи за производство на електрична енергија, туку дел од критичната инфраструктура на европскиот енергетски систем.
Затоа, битката за европскиот пазар на ветерна енергија повеќе не се води само околу цената и технологијата. Станува битка за контрола, безбедност и стратешка независност на европската енергетика.
Извор: Financial Times
