Шведска има највисоки сметки за енергија во светот, Европа доминира на врвот – Македонија меѓу земјите со најниски трошоци во ЈИЕ

јули 30, 2026

Европските домаќинства и натаму плаќаат највисоки сметки за енергија во светот, покажуваат најновите податоци на Меѓународната агенција за енергија (ИЕА), кои откриваат дека 24 од 30-те држави со најголема годишна потрошувачка за енергија по жител се наоѓаат во Европа.

Според базата Household Energy Expenditure Database на ИЕА, во пресметките се вклучени трошоците за електрична енергија, природен гас, греење и други енергенси што ги користат домаќинствата, но не и трошоците за гориво во транспортот.

На врвот на листата е Шведска, каде просечниот жител во 2025 година потрошил 1.926 американски долари за домашна енергија. Следуваат Финска со 1.786 долари и Австрија со 1.709 долари, додека во првите десет се и Данска, Германија, Швајцарија, Чешка, Франција, Италија и Холандија.

Високо на листата се наоѓаат и Белгија, Луксембург, Норвешка и Ирска, додека Соединетите Американски Држави се на 16. место со просечни годишни трошоци од 1.042 долари по жител.

Анализата покажува дека високите сметки не се резултат само на цените на енергијата. Студената клима бара поголеми количества енергија за греење, повисоките приходи се поврзани со поголеми домови и поголема потрошувачка, а во голем дел од Европа и натаму се присутни високи малопродажни цени на електричната енергија и природниот гас.

Македонија значително под европскиот просек

За разлика од северните и западноевропските земји, Македонија се наоѓа во групата држави со значително пониски трошоци за домашна енергија. Иако не е меѓу земјите со најниски сметки во светот, годишната потрошувачка по жител е далеку под нивото на земјите од ЕУ.

Споредбено со регионот, Македонија има пониски трошоци од Словенија и Хрватска, додека е на слично ниво со останатите држави од Западен Балкан. На тоа влијаат повеќе фактори, пониските регулирани цени на електричната енергија за домаќинствата, помалата куповна моќ, помалата просечна станбена површина, но и пониската потрошувачка на енергија по домаќинство.

Експертите предупредуваат дека пониските сметки не секогаш значат поголема енергетска ефикасност. Во многу земји тие се последица и на пониски приходи, ограничена употреба на модерни системи за греење и ладење, помала потрошувачка на електрична енергија или државни субвенции.

Големи разлики меѓу Европа и остатокот од светот

Разликите стануваат уште поочигледни кога Европа се споредува со економиите во развој. Во Кина просечните годишни трошоци за домашна енергија изнесуваат 173 долари по жител, во Индија 52 долари, а во Пакистан 54 долари. На дното на листата се Боливија со 25 долари, Алжир со 29 и Египет со 35 долари по жител.

ИЕА нагласува дека ниската потрошувачка не треба автоматски да се толкува како поголема енергетска ефикасност, бидејќи често е резултат на пониски приходи, ограничен пристап до современи енергетски услуги, потопла клима или силни државни субвенции.

Енергетската транзиција ќе ја менува структурата на трошоците

Иако Европа останува регион со највисоки сметки за енергија, аналитичарите очекуваат структурата на домашните трошоци постепено да се менува. Забрзаното воведување на обновливи извори, топлински пумпи, електрични возила, батериски системи и мерки за енергетска ефикасност би требало постепено да ја намалат зависноста од фосилните горива и да ги стабилизираат сметките на долг рок.

Сепак, додека инвестициите во новата енергетска инфраструктура продолжуваат, Европа ќе остане меѓу најскапите региони во светот за снабдување на домаќинствата со енергија, особено во земјите со студена клима и високи малопродажни цени на електричната енергија и природниот гас.

Годишни трошоци за енергија по жител во домаќинствата (2025)

Ранг	Држава	Годишен трошок по жител (USD)
1	🇸🇪 Шведска	1.926
2	🇫🇮 Финска	1.786
3	🇦🇹 Австрија	1.709
4	🇩🇰 Данска	1.583
5	🇩🇪 Германија	1.450
6	🇨🇭 Швајцарија	1.388
7	🇨🇿 Чешка	1.214
8	🇫🇷 Франција	1.195
9	🇮🇹 Италија	1.139
10	🇳🇱 Холандија	1.137
11	🇬🇱 Гренланд	1.132
12	🇳🇴 Норвешка	1.127
13	🇱🇺 Луксембург	1.111
14	🇧🇪 Белгија	1.107
15	🇮🇪 Ирска	1.087
16	🇺🇸 САД	1.042
17	🇬🇧 Обединето Кралство	1.011
18	🇪🇪 Естонија	959
19	🇸🇮 Словенија	922
20	🇪🇸 Шпанија	909
21	🇱🇹 Литванија	782
22	🇨🇦 Канада	748
23	🇱🇻 Летонија	741
24	🇭🇷 Хрватска	723
25	🇵🇹 Португалија	712
26	🇸🇰 Словачка	675
27	🇵🇱 Полска	670
28	🇬🇷 Грција	657
29	🇭🇺 Унгарија	622
30	🇷🇴 Романија	615

Земји од регионот

Држава	Годишен трошок по жител (USD)
🇸🇮 Словенија	922
🇭🇷 Хрватска	723
🇬🇷 Грција	657
🇭🇺 Унгарија	622
🇷🇴 Романија	615
🇧🇬 Бугарија	423
🇷🇸 Србија	352
🇲🇪 Црна Гора	326
🇲🇰 Македонија	309
🇧🇦 Босна и Херцеговина	267
🇦🇱 Албанија	196