Швајцарија започна реализација на еден од најамбициозните енергетски проекти во Европа – изградба на огромен подземен систем за складирање електрична енергија во Лауфенбург, кој треба да стане еден од најголемите вакви капацитети во светот.
Проектот, зад кој стои компанијата FlexBase, предвидува изградба на редокс проточна батерија со капацитет поголем од 2,1 GWh и излезна моќност над 1,2 GW, што е споредливо со производството на нуклеарна електрана. Вредноста на инвестицијата се проценува на меѓу една и пет милијарди швајцарски франци, а се очекува отворање на околу 300 нови работни места.
Комплексот се гради во Технолошкиот центар Лауфенбург, во близина на таканаречената „Ѕвезда на Лауфенбург“, историско јадро на европската меѓусебно поврзана електроенергетска мрежа. Изградбата започна во пролетта 2025 година, а проектот комбинира складирање енергија, AI дата-центар со водено ладење, лаборатории и деловни простории.
Подземниот објект е длабок околу 27 метри и се протега на должина поголема од два фудбалски терени. Просторот е наменет за сместување на главните компоненти на батерискиот систем, додека целиот комплекс ќе зафаќа повеќе од 40.000 квадратни метри.
Клучната цел на проектот е стабилизација на електроенергетската мрежа во услови на сè поголемо производство на струја од обновливи извори. Сончевите и ветерните електрани често создаваат вишоци енергија во периоди кога потрошувачката е мала, а токму тогаш батерискиот систем ќе ја складира енергијата и ќе ја враќа во мрежата кога побарувачката ќе се зголеми.
Според FlexBase, системот ќе функционира како „амортизер“ за енергетската мрежа, помагајќи во стабилизација на напонот и фреквенцијата. Швајцарскиот оператор Swissgrid веќе ја одобри првата фаза од приклучувањето со капацитет од 800 MW.
Редокс проточните батерии функционираат поинаку од класичните литиум-јонски батерии. Наместо енергијата да се складира во цврсти електроди, таа се чува во течни електролити сместени во големи резервоари. Иако ваквите системи бараат значително повеќе простор, тие се сметаат за побезбедни бидејќи користат незапаливи и рециклирачки материјали.
Во мај годинава, FlexBase соопшти дека британската компанија Invinity Energy Systems е избрана за стратешки партнер за батерискиот систем. Почетната фаза ќе вклучува ванадиумска проточна батерија со капацитет до 1,5 GWh, со можност за проширување на повеќе од 2,1 GWh во следните фази.
Проектот има и силна технолошка компонента. Освен складирањето енергија, комплексот ќе вклучува AI дата-центар, а отпадната топлина од серверите ќе се користи за систем за далечинско греење на Лауфенбург и околните населби. Според проценките на компанијата, на тој начин во наредните 30 години би можело да се избегне емисија на околу 75.000 тони јаглерод диоксид.
Иако првично беше најавено дека системот ќе биде целосно оперативен до 2028 година, поновите информации укажуваат дека гигантската батерија би можела да започне со работа во 2029 година.
Проектот во Лауфенбург се смета за еден од најважните примери за тоа како Европа се подготвува за иднината на енергетиката, не само преку изградба на ветерни и соларни електрани, туку и преку развој на огромни системи за складирање енергија кои ќе обезбедат стабилно снабдување со струја во време на сè поголема зависност од обновливите извори.
Извор: FlexBase.ch
