Освен што ги намалуваат сметките за електрична енергија и ја намалуваат зависноста од фосилните горива, соларните панели нудат низа придобивки кои честопати остануваат незабележани. Новите истражувања покажуваат дека тие можат да помогнат во ладењето на домовите за време на екстремни горештини, да ја зголемат вредноста на недвижностите, па дури и позитивно да влијаат врз психолошката благосостојба на сопствениците.
Сончевата енергија денес е еден од најбрзо растечките извори на обновлива енергија во Европа. Според податоците на Евростат, во првиот квартал од 2026 година соларните централи обезбедиле повеќе од 17% од вкупното производство на електрична енергија во Европската Унија, што ја потврдува нивната сè поголема улога во енергетската транзиција. Со оглед на тоа што летните месеци носат поголем број сончеви денови, експертите очекуваат овој удел дополнително да расте.
Соларните панели го намалуваат загревањето на домот
Една од најмалку познатите придобивки од поставувањето соларни панели е нивната способност да го намалат загревањето на покривот. Панелите создаваат заштитен слој помеѓу сончевите зраци и кровната конструкција, при што апсорбираат дел од ултравиолетовото зрачење што инаку би ја загревало зградата. Воедно, стаклената површина на панелите рефлектира дел од сончевата светлина, дополнително намалувајќи ја количината топлина што продира во внатрешноста.
Истражување спроведено од научници од University College London (UCL) и Универзитетот во Ексетер, објавено во научното списание Nature Cities во 2024 година, покажува дека масовната примена на кровни соларни панели би можела да има пошироко влијание и врз урбаната клима.
Истражувачите анализирале каков ефект би имале панелите врз температурите во Лондон за време на исклучително топлото лето во 2018 година. Резултатите покажале дека доколку соларните панели биле широко распространети, просечната температура во градот би била пониска за околу 0,3 Целзиусови степени. Иако ова намалување изгледа мало, според пресметките тоа би можело да спречи околу 96 смртни случаи, односно приближно 12% од сите смртни случаи поврзани со екстремните горештини во тој период.
Дополнителна студија на Универзитетот во Калифорнија – Сан Диего уште во 2011 година утврдила дека таваните под покривите со поставени соларни панели во текот на денот биле во просек 2,8 степени Целзиусови поладни во споредба со покривите без панели. Во зимските месеци, пак, панелите делумно го задржуваат топлиот воздух, што придонесува за намалување на трошоците за греење.
Соларната енергија и клима-уредите – идеална комбинација
Во услови кога Европа се соочува со сè почести топлотни бранови, побарувачката за климатизација постојано расте. Анализа на енергетскиот тинк-тенк Ембер покажува дека соларната енергија и климатизацијата се природно усогласени, бидејќи најголемото производство на електрична енергија од сонцето се случува токму кога потребата за ладење е најголема.
За време на последниот топлотен бран во Обединетото Кралство, едно просечно домаќинство со соларни панели произведувало доволно електрична енергија за напојување на клима-уред околу пет часа дневно. На национално ниво, речиси 1,9 милиони британски домови со соларни панели генерирале електрична енергија еквивалентна на повеќе од 10 милиони часови работа на клима-уреди дневно.
Ова е особено важно бидејќи експертите предупредуваат дека, доколку не се користи чиста електрична енергија, емисиите поврзани со климатизацијата би можеле до 2050 година да ги надминат сегашните годишни емисии на јаглерод диоксид на САД.
Енергетската независност ја намалува климатската анксиозност
Освен економските и еколошките придобивки, користењето сончева енергија може позитивно да влијае и врз психолошката состојба на луѓето.
Линда Аспеј, специјалист по климатска психологија и член на организацијата Climate Psychology Alliance, смета дека секоја конкретна акција што придонесува за заштита на животната средина може да го намали чувството на беспомошност и таканаречената „екоанксиозност“.
Според неа, луѓето кои инвестираат во сопствено производство на енергија чувствуваат поголема контрола врз сопствената иднина и помала зависност од енергетските пазари и ценовните шокови. Дополнително, ваквите иницијативи често создаваат локални заедници кои разменуваат искуства и знаење, што придонесува за поголема социјална поврзаност и чувство дека секој поединец е дел од решението во борбата против климатските промени.
Соларните панели можат да ја зголемат вредноста на недвижноста
Поставувањето соларни панели претставува значајна инвестиција, а во просек се потребни околу десет години за преку заштедените сметки да се повратат почетните трошоци. Поради тоа, многу сопственици се двоумат дали да инвестираат доколку планираат продажба на својот дом.
Сепак, анализите покажуваат дека соларните панели можат да ја зголемат пазарната вредност на недвижноста. Истражување на британската организација Solar Energy UK, базирано на повеќе од пет милиони продажби на недвижности, покажува дека куќите со инсталирани соларни панели во просек достигнуваат цена до два проценти повисока од споредливите објекти без вакви системи.
Некои други анализи, меѓу кои и истражувањето на The Eco Experts, проценуваат дека во одредени случаи вредноста на имотот може да порасне и до 14%, особено кај енергетски ефикасните домови со ниски оперативни трошоци. Иако дел од експертите за недвижности сметаат дека влијанието зависи од многу други фактори, како локацијата, состојбата на објектот и пазарните услови – сè повеќе купувачи покажуваат интерес за домови кои располагаат со сопствен извор на чиста енергија.
Инвестиција со повеќекратна корист
Соларните панели одамна не се само средство за намалување на сметките за струја. Тие придонесуваат за подобра енергетска независност, ја намалуваат температурата во домовите за време на летните горештини, можат да ја зголемат вредноста на недвижностите и да поттикнат поголема лична вклученост во борбата против климатските промени.
Со оглед на растечките цени на енергенсите, зачестените топлотни бранови и забрзаната транзиција кон обновливи извори на енергија, експертите очекуваат интересот за кровните соларни системи во Европа да продолжи да расте и во наредните години.
Извор: Euronews.com
