Словенија има едни од најниските мрежни тарифи за електрична енергија во Европската Унија, покажуваат најновите податоци на Евростат за 2025 година, анализирани од директорот на словенечкиот електропреносен оператор ЕЛЕС, Александар Мервар.
Според анализата, Словенија е шеста во ЕУ по најниска мрежарина за домаќинствата и четврта по најниски трошоци за компаниите. Просечните мрежни тарифи за домаќинствата во ЕУ се дури 82,1% повисоки од словенечките, додека кај бизнисите разликата достигнува 101,2%.
Мрежарината, која служи за финансирање на инвестициите и одржувањето на електроенергетската мрежа, во Словенија останува значително пониска од европскиот просек и покрај фактот што земјата има релативно мал електроенергетски систем.
„Вообичаено е помалите системи да имаат повисоки трошоци за одржување. Затоа е необично што Словенија има толку ниски мрежни тарифи, особено ако се знае дека словенечката преносна мрежа е меѓу трите најразвиени во ЕУ“, вели Мервар.
Инвестициите ќе бараат поскапување
Сепак, ниските тарифи би можеле наскоро да станат минато. Според проценките на ЕЛЕС, за реализација на планираните инвестиции во дистрибутивната мрежа ќе биде потребно значително зголемување на мрежарината.
Ако целосно се следат инвестициските планови, тарифите за користење на дистрибутивната мрежа би требало да пораснат за 49,89%. Во пореално сценарио, зголемувањето би изнесувало најмалку 35,93%.
Причината е големиот јаз меѓу приходите од мрежарината и потребните инвестиции. Во 2025 година дефицитот изнесувал 111 милиони евра, а за 2026 година се проценува на дополнителни 94 милиони евра.
И покрај можниот раст, словенечките тарифи и натаму би биле пониски од европскиот просек. Анализата покажува дека и по евентуалното поскапување, мрежарините за домаќинствата во ЕУ би останале во просек 34% повисоки од словенечките, а за компаниите 48% повисоки.
Стабилни сметки годинава, неизвесна 2027
Според Мервар, цените на електричната енергија во 2026 година најверојатно ќе останат на ланското ниво, а истото се очекува и за мрежарината, доколку не се менуваат тарифната методологија и законските давачки.
Тоа значи дека конечните сметки за струја би можеле да се движат во рамки од ±2% во споредба со минатата година.
Но, перспективите за 2027 година се помалку оптимистички. Цените за набавка на електрична енергија веќе растат, а се очекува и целосна реформа на тарифниот систем поради потребата од нови инвестиции во мрежата.
Интересен е и податокот дека во 2025 година мрежарината во Словенија се намалила во просек за 6% во однос на 2024 година, додека во ЕУ и соседните земји истовремено е регистриран раст од околу 9%.
Извор: Nas-stik.si
