Европскиот пазар на електрични возила повеќе не е во фазата на експлозивен раст, туку во период на созревање. Новиот Charging Report 2026 на gridX покажува дека, иако темпото на продажба на електрични автомобили и изградбата на нови јавни полначи се забавуваат, инфраструктурата станува значително помоќна, поефикасна и поподготвена за идните потреби.
Во извештајот се наведува дека Европа веќе располага со повеќе од 11,4 милиони целосно електрични возила (BEV) и над 1,2 милиони јавни полначи, што претставува речиси петкратно зголемување во однос на 2020 година. Сепак, во фокусот повеќе не е бројот на поставени полначи, туку нивниот капацитет и можноста за брзо полнење.
Растот забавува, но инфраструктурата станува помоќна
Во текот на 2025 година бројот на електрични возила пораснал за 28%, што е помалку од растот од 33% една година претходно. Истовремено, бројот на јавни полначи се зголемил за 19%, значително помалку од 37% во 2024 година.
Но зад овие бројки се крие многу поважен тренд, а тоа е дека капацитетот за полнење пораснал за дури 36%, што покажува дека операторите инвестираат во побрзи и помоќни станици наместо само во поголем број полначи. Просечната моќност на јавните полначи достигнала 43 kW, додека уделот на ултрабрзите полначи (над 150 kW) продолжува брзо да расте.
Според авторите на извештајот, ова претставува јасен сигнал дека европскиот пазар преминува од фаза на изградба кон фаза на оптимизација.
Електричните автомобили стануваат подостапни
Пазарот на електрични автомобили истовремено станува значително поразновиден.
Во 2025 година во Европа биле претставени 63 нови модели, со што понудата достигнала 463 модели. Просечната продажна цена паднала за околу 2.800 евра, додека просечната автономија се задржала на речиси 390 километри, а капацитетот на батериите останал стабилен.
Ова покажува дека производителите успеваат да понудат подостапни возила без значително намалување на перформансите, што дополнително ја намалува загриженоста кај потрошувачите околу автономијата на електричните автомобили.
Северна Европа останува лидер
Како и претходните години, Норвешка, Данска, Холандија и останатите нордиски земји остануваат апсолутни лидери во електричната мобилност.
Норвешка и понатаму има најголем удел на електрични автомобили во вкупниот возен парк, додека Холандија располага со најголем број јавни полначи во Европа. Германија, пак, бележи најголем број ултрабрзи полначи со моќност над 150 kW, што ја прави лидер во инфраструктурата за брзо полнење.
Истовремено, извештајот покажува дека најдинамичен раст бележат земјите од Источна Европа, меѓу кои Естонија, Латвија, Романија и Полска, каде инвестициите во инфраструктура растат со највисоко темпо.
Германија ја намалува разликата со Холандија
Еден од најинтересните заклучоци е дека Германија практично ја достигнала Холандија според вкупниот број јавни полначи.
До крајот на 2025 година Холандија располага со 202.833 јавни полначи, а Германија со 200.830, разлика од само околу две илјади станици.
Во исто време, Германија бележи континуиран раст на брзите и ултрабрзите полначи, чиј удел се зголемил од 4% во 2020 година на 19% во 2025 година, што укажува дека земјата приоритетно инвестира во инфраструктура со висок капацитет.
Полнењето станува побрзо
Една од најзначајните промени е постепеното преминување од класични AC кон DC полначи.
Во речиси сите европски држави растот на DC полначите значително го надминува растот на AC инфраструктурата. Особено се издвојуваат Естонија, Латвија и Полска, каде инвестициите во брзо полнење бележат најголеми стапки на раст.
Овој тренд е директно поврзан со потребата електричните автомобили да се полнат за десетина минути наместо за неколку часа, особено на автопатите и главните транспортни коридори.
Следниот предизвик е електроенергетската мрежа
Извештајот предупредува дека најголемата пречка повеќе не е изградбата на полначи, туку ограничениот капацитет на електроенергетската мрежа.
Анкетата спроведена меѓу европските оператори покажува дека обезбедувањето доволен приклучен капацитет станува најголем предизвик за новите инвестиции. Затоа сè повеќе внимание се посветува на интелигентно управување со потрошувачката, батериски системи за складирање енергија и динамичко распределување на оптоварувањето.
Според експертите на gridX, токму овие технологии ќе овозможат изградба на повеќе полначи без скапи реконструкции на електроенергетската инфраструктура, а истовремено ќе создадат нови извори на приходи преку учество на пазарите за електрична енергија.
Европа ја менува стратегијата
Главната порака од извештајот е дека европската електромобилност влегува во нова етапа. Наместо фокус исклучиво на бројот на електрични автомобили и полначи, сè поголемо значење добиваат нивната ефикасност, моќност и интеграцијата со електроенергетскиот систем.
Со сè поголем број ултрабрзи полначи, поевтини електрични автомобили и паметно управување со енергијата, Европа поставува темели за следната генерација на електрична мобилност, во која клучен фактор нема да биде колку полначи има, туку колку брзо, сигурно и економично можат да ги опслужат милионите електрични возила што ќе пристигнат во наредните години.
Клучни показатели за електричната мобилност во Европа (2025)
| Показател | Вредност | Промена во однос на 2024 |
|---|---|---|
| Вкупен број електрични возила (BEV) | 11.398.731 | +2,47 милиони |
| Годишен раст на BEV | 28% | ▼ 7 процентни поени |
| Електрични возила на 1.000 жители | 21,4 | +3,6 |
| Вкупен број јавни полначи | 1.215.706 | +195.000 |
| Годишен раст на јавни полначи | 19% | ▼ 18 процентни поени |
| Јавни полначи на 1.000 жители | 3,9 | +1,9 |
| Вкупен капацитет за полнење | 48,1 GW | +12,7 GW |
| Просечна моќност на полнач | 43 kW | +1 kW |
| Капацитет за полнење по електрично возило | 4,2 kW | +0,3 kW |
| Раст на капацитетот за полнење | 36% | ▲ 13 процентни поени |
Извор: gridX Charging Report 2026
