Пазарот на електрична енергија во Македонија во првите три месеци од 2026 година се одликува со изразена динамика и јасна сезонска структура, при што тргувањето на пазарот ден однапред бележи значајни варијации во обемот и цените, но со континуирана стабилност во ликвидноста и активноста на учесниците.
Според податоците на Националниот оператор на пазар на електрична енергија – МЕМО, во јануари 2026 беа истргувани 153.028,7 MWh електрична енергија по просечна цена од 122,55 евра за MWh, што претставува највисоко ниво во анализираниот период. Овој резултат е во согласност со зимскиот пик, кога побарувачката за електрична енергија традиционално достигнува повисоки нивоа.
Во февруари, пазарот се движи во поумерен ритам, со истргувани 115.796 MWh и просечна цена од 70,76 евра за MWh. Ова укажува на постепено стабилизирање на условите по интензивниот почеток на годината, при што пазарните учесници се прилагодуваат на намалениот притисок од сезонската побарувачка.
Со влезот во март, повторно се забележува засилување на трговската активност, со вкупно 136.876,6 MWh истргувана електрична енергија и просечна цена од 94,92 евра за MWh. Овој тренд ја одразува транзицијата кон пролетниот период, кога пазарот реагира на променливите временски услови и постепеното ребалансирање на понудата и побарувачката.
Клучни трендови во кварталот
Анализата на првиот квартал од 2026 година укажува на неколку значајни карактеристики:
- Сезонска ценовна амплитуда, со највисоки вредности во јануари и последователно прилагодување во февруари, проследено со нова ценовна корекција во март;
- Флексибилност на пазарот, кој брзо се прилагодува на промените во побарувачката;
- Стабилна ликвидност, без значајни нарушувања во обемот на тргување;
- Конзистентна активност на пазарните учесници, што придонесува за одржување на балансирани услови на тргување.
Пошироко значење
Гледано во целина, првиот квартал од 2026 година ја потврдува зрелоста на пазарот на електрична енергија, кој успешно ги апсорбира сезонските влијанија и обезбедува континуитет во тргувањето. Комбинацијата од висок обем, адаптивни ценовни сигнали и стабилна ликвидност создава основа за понатамошен развој и интеграција на пазарот во регионалните енергетски текови.
Табела: Тргување со електрична енергија (Q1 2026)
| Месец 2026 | Истргувана количина (MWh) | Просечна цена (€/MWh) | Просечен дневен обем (MWh) | Дневен пик (MWh) | Цена пик (€/MWh) |
|---|---|---|---|---|---|
| Јануари | 153.028,7 | 122,55 | 4.936,4 | 2.546,9 | 137,8 |
| Февруари | 115.796,0 | 70,76 | 4.135,6 | 2.221,4 | 74,1 |
| Март | 136.876,6 | 94,92 | 4.415,4 | 2.733,8 | 75,6 |
Споредба со првиот квартал од 2025 година
Во споредба со првиот квартал од 2025 година, кога пазарот беше обележан со високи ценовни нивоа и изразена волатилност, податоците за 2026 година упатуваат на поумерена ценовна структура и постабилна динамика на тргување. Во 2025 година, јануари донесе значителен обем од 130.168 MWh со просечна цена од околу 143 евра/MWh, додека февруари се издвојува со највисок ценовен интензитет од 157,94 евра/MWh, проследен со високи вредности и во пиковите часови. Во март, со намалување на сезонската побарувачка, цените се прилагодија на 104,21 евра/MWh, а обемот се сведе на 97.069,6 MWh.
Табела: Тргување со електрична енергија (Q1 2025)
| Месец 2025 | Истргувана количина (MWh) | Просечна цена (€/MWh) | Просечен дневен обем (MWh) | Дневен пик (MWh) | Цена пик (€/MWh) |
|---|---|---|---|---|---|
| Јануари | 130.168,0 | 143,00 | 4.198,0 | 2.297,0 | 159,0 |
| Февруари | 114.664,8 | 157,94 | 4.095,0 | 2.308,0 | 166,61 |
| Март | 97.069,6 | 104,21 | 3.131,0 | 1.773,0 | 90,38 |
Наспроти тоа, во 2026 година се забележува порамномерно движење и на цените и на обемот, без екстремни пикови, што укажува на поизбалансирани пазарни услови. Овие разлики произлегуваат од повеќе меѓусебно поврзани фактори. Пред сè, во 2025 година цените беа под влијание на ограничувања на страната на понудата и повисоки регионални ценовни притисоци, особено во услови на зимска побарувачка, што доведе до засилен притисок врз системот и високи пикови. Во 2026 година, пак, се забележува подобра избалансираност помеѓу понудата и побарувачката, како резултат на поголема расположливост на производствени капацитети и постабилни регионални енергетски текови.
Во однос на обемот, 2025 година следи типичен сезонски образец со континуирано намалување од јануари кон март, додека во 2026 година пазарот покажува поголема флексибилност, со повторно засилување на активноста во март. Ова упатува на зголемена ликвидност, поголема активност на учесниците и подобра интеграција со регионалните пазари.
Дополнително, значајна улога има и структурата на производството, при што поголемата вклученост на обновливите извори во 2026 година придонесува за намалување на ценовните притисоци и порамномерно снабдување. Во комбинација со постабилни временски услови и поефикасно управување со производствените ресурси, овие фактори создаваат позрела, поотпорна и попредвидлива пазарна средина во однос на претходната година.
Енергетика 24
