Европската мрежа на оператори на преносни системи за електрична енергија (ENTSO-E) објави седум препораки за зајакнување на безбедноста на критичната енергетска инфраструктура во Европа, со фокус на физичките и сајбер-заканите кои се зголемуваат со сè поголемата поврзаност, дигитализација и електрификација на енергетскиот систем.
Од ENTSO-E посочуваат дека заштитата на критичната инфраструктура е поважна од кога било, бидејќи европскиот електроенергетски систем станува сè посложен и меѓусебно поврзан.
Како прва препорака се наведува воспоставување единствена и сеопфатна проценка на ризиците за европскиот електроенергетски систем. Според ENTSO-E, заедничкиот пристап би овозможил подобро разбирање на заканите и поефикасно определување на приоритетите за заштита.
Мрежата предлага и воведување минимални стандарди за заштита на критичната мрежна инфраструктура, кои би опфаќале подготвеност, физичка заштита, резервираност на системите, резервни капацитети и процедури за опоравување по природни катастрофи или други вонредни настани.
Третата препорака се однесува на јасна поделба на одговорностите меѓу операторите на преносните системи и државните институции. ENTSO-E смета дека мора прецизно да се дефинира кој е одговорен за откривање закани, реакција во кризни ситуации и обновување на инфраструктурата по инцидент.
Особено внимание се посветува и на прекуграничната инфраструктура, при што се бара регионална рамка за заштита на трансграничните морски енергетски врски. Тоа би вклучило поголема соработка при нивната заштита, контрола и обновување, како и усогласување на санкциите за намерно оштетување или нарушување на критичната инфраструктура.
Во услови на криза, ENTSO-E бара и побрзо прекугранично обезбедување опрема и услуги. Според организацијата, државите треба да можат побрзо да разменуваат мрежна опрема, компоненти и специјализирани услуги, без долгите процедури за јавни набавки да го забавуваат одговорот во итни ситуации.
Шестата препорака се однесува на балансот меѓу транспарентноста и безбедноста. ENTSO-E предлага унифицирани правила со кои би се ограничило јавното објавување чувствителни информации за критичната инфраструктура кога таквите податоци можат да ја загрозат нејзината безбедност.
Како седма мерка се предлага обезбедување финансирање за заштита на електроенергетските мрежи. ENTSO-E смета дека трошоците за безбедносните мерки треба да се признаат како дел од мрежните трошоци, но и да бидат поддржани преку европски финансиски инструменти.
Препораките доаѓаат во период кога европските електроенергетски мрежи се соочуваат со зголемени физички и сајбер-ризици, но и со потреба од забрзано проширување и модернизација поради растот на обновливите извори, електрификацијата и прекуграничната размена на електрична енергија.
Извор: Entsoe.eu
