Помали сметки, почиста животна средина и поголема енергетска независност
Европската Унија го засилува процесот на енергетска транзиција кон почиста, поодржлива и поконкурентна економија, а подобрувањето на енергетската ефикасност на зградите е меѓу клучните мерки за остварување на оваа цел.
Според Европската комисија, зградите се најголеми потрошувачи на енергија во Европа. Тие учествуваат со повеќе од 40% во вкупната потрошувачка на енергија и создаваат околу една третина од емисиите на стакленички гасови поврзани со енергетскиот сектор.
Токму затоа, со новите европски правила се предвидува забрзување на енергетската обнова на објектите, особено на оние со најслаби енергетски перформанси. Проценките покажуваат дека дури три четвртини од зградите во ЕУ се енергетски неефикасни, што укажува на огромниот простор за подобрување.
Помали трошоци за граѓаните
Подобрата изолација, новите прозорци и модерните системи за греење и ладење можат значително да ја намалат потрошувачката на енергија во домовите. Според анализите, едно домаќинство може да заштеди и до 900 евра годишно по спроведена енергетска обнова.
Ова е особено важно ако се има предвид дека во 2024 година 9,2% од жителите на ЕУ не можеле соодветно да ги загреат своите домови. Енергетската обнова се смета за едно од најодржливите решенија за намалување на енергетската сиромаштија и подобрување на животниот стандард.
Освен што носат пониски сметки, ваквите објекти овозможуваат поголема удобност за живеење, подобар квалитет на воздухот и поздрави услови за престој и работа.
Десетпати помала потрошувачка
Разликата меѓу енергетски најефикасните и најнеефикасните згради е огромна. Објект со енергетска класа А троши во просек десетпати помалку енергија од сличен објект со најниска енергетска класа Г.
Во многу случаи, значителни заштеди може да се постигнат и без целосна реконструкција. Замена на старата столарија, поставување фасадна или кровна изолација, како и модернизација на системите за греење, се мерки што даваат брзи и видливи резултати.
Помала зависност од увоз на енергенси
Подобрувањето на енергетската ефикасност има и стратешко значење за енергетската безбедност на Европа. Речиси 36% од увезениот природен гас во ЕУ се користи за загревање на зградите, додека повеќе од три четвртини од потрошувачката на енергија во домаќинствата отпаѓа на греење, ладење и подготовка на топла вода.
Според најновите проценки, со темелна обнова на станбените и деловните објекти Европа би можела до 2040 година да ја намали потрошувачката на природен гас за околу 60 милијарди кубни метри годишно, што претставува намалување од приближно 60% во споредба со сегашното ниво.
Инвестиција во економијата и нови работни места
Енергетската обнова на зградите не значи само заштеда на енергија. Таа создава и нови работни места во градежниот сектор, индустријата за чисти технологии и услужните дејности.
Истовремено, училиштата, болниците, јавните институции и деловните објекти ќе можат да ги намалат оперативните трошоци, а заштедените средства да ги насочат кон други потреби.
Цели до 2050 година
Земјите-членки на ЕУ веќе подготвуваат национални планови за постепена трансформација на станбениот и деловниот фонд до 2050 година.
До 2030 година треба да се обноват најмалку 16 проценти од најнеефикасните нестамбени објекти, а до 2033 година тој удел треба да достигне 26 проценти. Во станбениот сектор, целта е просечната потрошувачка на енергија да се намали за најмалку 16% до крајот на оваа деценија во споредба со 2020 година.
Преку европскиот Фонд за закрепнување и отпорност досега се обезбедени околу 66 милијарди евра за реконструкција на станбени и деловни објекти ширум Унијата.
Нулта емисија како нов стандард
Од 2028 година сите нови јавни објекти во Европската Унија ќе треба да бидат згради со нулта емисија на штетни гасови, а од 2030 година ова правило ќе важи за сите новоградби.
Таквите објекти ќе користат минимални количини енергија благодарение на современа изолација, паметни системи и обновливи извори на енергија, пред сè сончева енергија.
Европската комисија оценува дека подобрувањето на енергетската ефикасност на зградите е една од најефикасните мерки за намалување на сметките на граѓаните, зајакнување на енергетската независност и исполнување на климатските цели на Унијата во наредните децении.
Извор: Европска комисија
