Белград, 17 јули 2026 – Србија влегува во нова фаза на енергетска соработка со Соединетите Американски Држави, додека со Романија е направен значаен исчекор кон реализацијата на проектот за реверзибилната хидроелектрана „Ѓердап 3“, изјави министерката за рударство и енергетика Дубравка Ѓедовиќ Хандановиќ.
Во интервју за РТС, министерката оцени дека стратешкото партнерство меѓу Србија и САД во енергетскиот сектор отвора простор за нови инвестиции, развој на енергетската инфраструктура и дополнително зајакнување на енергетската безбедност на земјата.
Според неа, проектот „Ѓердап 3“ е еден од клучните во рамки на меѓудржавниот Договор за стратешка соработка во енергетиката, но партнерството со Вашингтон не се ограничува само на него. Таа посочи дека соработката опфаќа и развој на гасната инфраструктура, искористување на геотермалните извори на енергија, како и техничка соработка во разгледувањето на можностите за развој на нуклеарната енергетика.
„Енергетиката ќе биде еден од важните сегменти на стратешкиот дијалог со САД, особено во контекст на јакнењето на регионалната енергетска безбедност. Постои значителен простор за соработка со американски компании кои располагаат со знаење, искуство и технологии што можат да придонесат за развојот на српската енергетска инфраструктура“, изјави Ѓедовиќ Хандановиќ.
Таа информираше дека е завршен јавниот повик за компаниите заинтересирани за учество во проектот „Ѓердап 3“, а во тек е евалуација на шест пристигнати пријави. По завршувањето на таа постапка ќе бидат избрани компаниите што ќе влезат во втората фаза од преговорите.
Осврнувајќи се на неодамнешната посета на Букурешт, министерката рече дека со потпишувањето на меморандумот за соработка со Романија е направен важен чекор кон реализацијата на проектот „Ѓердап 3“, кој, според проценките, би можел да стане најголемата реверзибилна хидроелектрана во Европа.
Таа нагласи дека Србија и Романија во изминатите две и пол години интензивно разменувале анализи и сценарија за развојот на проектот, а политичките промени во Романија влијаеле врз динамиката на разговорите. Во наредниот период, како што посочи, следуваат усвојување на претходната студија за оправданост, изработка на главниот проект, стратешка процена на влијанието врз животната средина и финална студија за оправданост, по што ќе започне подготовката на техничката документација за изградба.
Ѓедовиќ Хандановиќ додаде дека со романските претставници разговарала и за изградба на гасна интерконекција меѓу двете земји, која би ја поврзала Србија со гасоводот БРУА и би придонела за поголема диверзификација на изворите за снабдување со природен гас.
Говорејќи за Нафтената индустрија на Србија (НИС), министерката потсети дека земјата веќе 18 месеци се соочува со последиците од американските санкции кон мнозинските руски сопственици на компанијата. Таа истакна дека главен приоритет на државата останува обезбедувањето стабилно снабдување на домашниот пазар со нафтени деривати.
Според неа, Србија очекува разбирање од американските партнери за потребата рафинеријата да продолжи со работа, особено во услови на раст на цените на суровата нафта и нестабилност на светските пазари.
Воедно, таа рече дека Белград ги следи разговорите за можен договор меѓу унгарската компанија МОЛ и мнозинските руски сопственици на НИС, но нагласи дека исходот од тие преговори, како и евентуалната согласност од американската администрација, не зависат од Србија.
„Нашата задача е да продолжиме да ги зајакнуваме стоковните резерви, внимателно да ја следиме снабденоста на пазарот и да носиме мерки што ќе обезбедат стабилност. На односите меѓу САД и Русија не можеме да влијаеме, но можеме да ја зачуваме сопствената позиција и добрите односи со двете страни“, порача Ѓедовиќ Хандановиќ.
Извор: Rts.rs
