Стокхолм. 26 февруари 2026 – Шведскиот оператор на преносниот систем Svenska kraftnät во 2025 година реализирал инвестиции од 10,8 милијарди шведски круни (околу 970 милиони евра), што претставува значително зголемување во однос на 8,4 милијарди круни (приближно 750 милиони евра) во 2024 година, покажува најновиот годишен извештај на компанијата.
Паралелно, операторот најави и дополнителна инвестиција од околу 10 милијарди круни (близу 900 милиони евра) за јакнење на капацитетите за поправка на националната електропреносна мрежа во услови на криза и војна.
„Ова е клучна инвестиција за поотпорна и побезбедна Шведска. Ја зголемуваме способноста за брза санација на мрежата без оглед дали станува збор за криза или воена состојба, и тоа на подолг рок“, изјави Магнус Линдхолм од Svenska kraftnät.
Забрзана изградба и нови интерконекции
Во 2025 година беа завршени повеќе капитални проекти. Меѓу нив е и далекуводот „Aurora Line“, кој ги поврзува Месауре во северна Шведска со Пјаханселка во Финска, зајакнувајќи ја прекуграничната размена на електрична енергија.
Во Стокхолм се реализираат околу 50 проекти за зајакнување на мрежата, вклучително и завршувањето на тунелот меѓу Анеберг и Сканстул, значаен инфраструктурен чекор за стабилноста на снабдувањето во главниот град.
Изминатото лето повторно беше пуштена во работа електраната „Öresundsverket“ во Малме, со цел да обезбеди можност за т.н. островски режим на работа во случај на подолг прекин на снабдувањето. Со тоа, регионот добива дополнителна сигурност за снабдување на клучните институции и служби.
Подготвеност за кризни состојби и војна
Руската инвазија врз Украина ја нагласи ранливоста на енергетската инфраструктура во услови на вооружен конфликт. Нападите врз електроенергетскиот систем покажаа дека способноста за брза поправка е од суштинско значење за функционирањето на државата.
Во таа насока, шведската влада повторно ја активираше цивилната служба. Целта е до 2028 година да бидат обучени и распоредени 1.000 лица за ангажман во услови на воена состојба, а првите обуки за секторот електроснабдување започнаа во ноември.
Новите мерки се фокусирани на обезбедување резервни делови и критична опрема, развој на магацински и логистички капацитети за брза интервенција, обезбедување квалификуван кадар и создавање долгорочна издржливост на системот.
Инвестициите се дел и од пошироката стратегија за зајакнување на колективната одбранбена способност во рамки на НАТО.
Реформи на пазарот на електрична енергија
Покрај инфраструктурните вложувања, Svenska kraftnät спроведува и значајни пазарни реформи со цел поефикасно користење на ресурсите. Воведена е нова временска резолуција за тргување и порамнување на електричната енергија, од часовна на 15-минутна основа, што овозможува попрецизно усогласување меѓу производството и потрошувачката и подобро одржување на балансот во системот.
Дополнително, од 2024 година се применува методот на пресметка на преносниот капацитет базиран на проток (flow-based), кој овозможува поефикасно користење на националната мрежа и пренос на поголеми количини електрична енергија без нарушување на сигурноста на системот. Методот исто така овозможува подобро користење алтернативни правци во случај на одржување или прекини.
Со зголемените инвестиции, зајакнатата подготвеност и реформите на пазарот, Шведска ја позиционира својата електроенергетска инфраструктура како еден од клучните столбови на националната безбедност и енергетската транзиција.
Извор: Svk.se
