Давос. 19 јануари 2026 – Брзиот развој на вештачката интелигенција (ВИ) и дигитализацијата ќе доведе до значително зголемување на глобалната потрошувачка на електрична енергија, предупреди Роберто Бока, раководител на Центарот за енергија и материјали при Светскиот економски форум (ВЕФ), во интервју на маргините на Форумот во Давос.
Според Бока, енергетската транзиција не се сведува само на „зелена“ енергија, туку се темели на три столба: одржливост, достапност и безбедност. „Денес е јасно дека енергетската безбедност повторно е во фокусот, особено поради геополитичките тензии и зголемената електрификација“, изјави тој.
Бока нагласи дека поимот енергетска безбедност се проширил – од пристап до нафта и гас во минатото, кон сигурност на електроенергетската мрежа, инфраструктурата, сајбер-отпорноста и пристапот до критични материјали неопходни за обновливите технологии.
Големите инвестиции во дата-центри и ВИ, вклучително и во Индија, ќе ја зголемат побарувачката за електрична енергија. Сепак, Бока посочи дека ВИ истовремено може да помогне во оптимизација на енергетските системи и зголемување на ефикасноста. „Ќе видиме истовремено поголема побарувачка, но и подобро управување со потрошувачката“, рече тој.
Како еден од можните одговори на растечките енергетски потреби, Бока ја истакна и обновената улога на нуклеарната енергија. Според него, првпат по подолго време приватниот капитал влегува во овој сектор, поттикнат од потребата за стабилно и континуирано снабдување со електрична енергија. Меѓу технологиите во развој ги наведе малите модуларни реактори и фузијата.
Во контекст на глобалните ризици, Бока предупреди дека геоекономските конфронтации, трговските бариери и национализацијата на ресурсите ја зголемуваат ранливоста на енергетскиот систем. Особено значење, според него, добиваат критичните минерали потребни за соларни панели, ветерници и батерии, кои стануваат ново стратешко поле.
Во однос на цените на нафтата, Бока оцени дека зголеменото производство, вклучително и од Венецуела, може да изврши притисок врз нивно намалување, иако идните движења ќе зависат од глобалната побарувачка и економскиот раст.
Како клучен тренд за 2026 година, тој ја издвои забрзаната конвергенција меѓу енергетските и дигиталните технологии и тестирањето на економската исплатливост на новите решенија, како водородот, складирањето на јаглерод и напредната нуклеарна енергија.
„Енергетската безбедност станува национален приоритет, а отпорноста ќе се гради преку диверзификација – и на изворите и на земјите од кои се обезбедува енергијата“, заклучи Бока.
Енергетика 24
