Во обемна анализа, специјализираниот портал за енергетска и климатска политика Clean Energy Wire (CLEW) оценува дека германската влада на канцеларот Фридрих Мерц се соочува со критична 2026 година, во која мора да покаже конкретни резултати во клучните енергетски и климатски проекти, додека политичкиот и економскиот притисок значително растат.
Според анализата, ветениот „економски ресет“ со кој Мерц најави дека ќе ја стави конкурентноста на германската економија пред климатските амбиции, сè уште е недовршен проект. На крајот на 2025 година, многу централни одлуки во областа на енергетиката и климата се одложени или нејасни, што создава фрустрација кај индустријата и несигурност кај граѓаните.
CLEW потсетува дека конзервативната ЦДУ ја презеде власта по распадот на претходната владина коалиција на крајот на 2024 година, во услови на буџетска криза и забавен економски раст. И покрај промената на власта, економските проблеми продолжуваат, а јавниот долг достигна рекордно ниво поради специјалниот фонд од 500 милијарди евра за инфраструктура и климатска акција. Владини економски советници, наведува порталот, остро го критикуваа фондот поради недоволни механизми за контрола и транспарентност.
Незадоволството во јавноста е видливо и во анкетите. Според истражување од почетокот на декември, дури 76% од испитаниците изразиле неодобрување за работата на канцеларот Мерц, резултат полош дури и од најниските рејтинзи на неговиот претходник Олаф Шолц. Германското индустриско здружение БДИ, цитирано од CLEW, оценува дека многу бизнис-лидери се „разочарани над сите очекувања“ и дека владата во последните месеци „го изгубила правецот“, без да испорача ниту длабински реформи, ниту силни симболични потези.
Посебна критика доаѓа од енергетскиот сектор. Претседателката на Здружението на германската енергетска и водостопанска индустрија (BDEW), Керстин Андреае, предупредува дека трпението на компаниите се троши поради доцнењата во законите за поддршка на нови гасни електрани, кои се сметаат за неопходни како резервен капацитет додека Германија постепено излегува од јагленот.
Од друга страна, еколошките организации стравуваат од систематско слабеење на климатската политика. Според чадор-организацијата ДНР, одлуките како поддршката за укинување на европскиот рок од 2035 година за забрана на нови автомобили со мотори со внатрешно согорување, како и одложувањето на зголемувањето на националната цена на јаглеродот, би имале „катастрофални последици“ за климатските цели на земјата.
Clean Energy Wire нагласува дека клучен момент ќе биде Програмата за климатска акција, која владата мора да ја презентира најдоцна до март 2026 година. Таа треба да содржи конкретни мерки за постигнување на целите за намалување на емисиите до 2030 и 2040 година по сектори. Транспортот и зградите се идентификувани како најголеми проблеми, бидејќи со години не ги исполнуваат поставените цели. Усогласувањето на сите министерства околу заедничка програма, според CLEW, ќе биде особено тежок предизвик за министерот за животна средина Карстен Шнајдер.
Во анализата посебно внимание се посветува на обновливите извори на енергија. Иако во 2025 година тие учествувале со 58% во германското производство на електрична енергија, а изградбата на ветерници и соларни капацитети забележала силен раст, дел од владата испрати сигнали дека можеби е потребно забавување на темпото. Тоа предизвика загриженост кај енергетската индустрија, која предупредува дека секое намалување на амбицијата би ги довело во прашање климатските цели и инвестициите.
CLEW исто така укажува на тешката позиција на германската индустрија, која во 2026 година ќе се соочи со повисоки трошоци поради европската јаглеродна царина (CBAM), намалувањето на бесплатните дозволи за емисии и построгите правила за синџирите на снабдување. Иако воведувањето на субвенционирана индустриска цена на струјата треба да донесе одредено олеснување, неизвесноста околу инфраструктурата, електричните мрежи, водородните и CO₂-системите, останува голем проблем.
Политичкиот контекст дополнително ја комплицира ситуацијата. Во 2026 година Германија ќе одржи пет покраински избори, од кои два во источниот дел на земјата носат висок ризик од раст на крајно десничарската Алтернатива за Германија (АфД). Според анализата на Clean Energy Wire, внатрешните поделби во конзервативниот блок околу односот кон АфД би можеле да станат сериозен фактор што ќе ја отежне ефикасната владина политика.
Заклучокот на порталот е дека 2026 година ќе биде пресудна за владата на Фридрих Мерц. Успехот ќе зависи од тоа дали таа ќе успее да ја усогласи економската конкурентност со климатските обврски, да донесе јасни и навремени одлуки во енергетиката и да ја врати довербата на јавноста во услови на сложена политичка и економска реалност.
Извор: CleanEnergieWire.org
