Енергетската заедница формира регионална група за координација на нафтените пазари, со цел навремено откривање на ризиците за снабдувањето и побрза заедничка реакција при евентуални нарушувања. Македонија, Србија и Црна Гора веќе имаат законска рамка и физички резерви на нафта, кои во моментов обезбедуваат покриеност за околу 45 до 50 дена, додека целта е резерви за 90 дена.
Формирањето на новата група беше најавено минатата недела за време на Форумот за нафта на Енергетската заедница, одржан во Белград, на кој учествуваа претставници на владите, Европската комисија, Меѓународната агенција за енергија и нафтената индустрија од Југоисточна и Источна Европа.
Групата ќе ги обедини деветте договорни страни на Енергетската заедница од Западен Балкан, Украина, Молдавија и Грузија. Нејзина задача ќе биде редовно да разменува податоци за понудата, побарувачката и резервите на нафта, да ги следи ризиците за снабдувањето и да ги анализира промените во инфраструктурата.
Предвидено е телото да одржува редовни состаноци, но и да може да биде свикано во краток рок доколку дојде до прекин или се појави непосредна опасност од нарушување на снабдувањето. Неговата работа ќе биде слична на онаа на Групата за координација на нафтата во Европската Унија, која ги координира земјите членки при справувањето со ризиците на нафтениот пазар.
„Ублажувањето на последиците од кризите не е само прашање на национално ниво. Само преку заедничко дејствување можеме да се справиме со глобална криза. Енергетската заедница обезбедува ефикасна и добро воспоставена рамка за тоа“, изјави Предраг Грујичиќ, раководител за гас во Секретаријатот на Енергетската заедница.
На форумот беше разгледано и искуството од 2026 година, која покажа дека регионалните пазари успеале да ја одржат физичката испорака на нафта и покрај високата зависност од увоз, растечката потрошувачка и изложеноста на глобалните ризици. Сепак, притисоците врз цените на меѓународните пазари и нарушувањата во синџирите на снабдување ја нагласуваат потребата од пофлексибилни извори и правци на снабдување, регионална соработка и соодветни резерви за вонредни ситуации.
Посебен акцент беше ставен на воспоставувањето системи за задолжителни резерви. Според првиот извештај на Секретаријатот на Енергетската заедница, кој беше претставен на форумот и наскоро треба да биде објавен, Македонија, Србија и Црна Гора имаат донесено соодветни закони и веќе располагаат со физички резерви што покриваат околу 45 до 50 дена.
Тоа е значаен дел од предвидената покриеност од 90 дена, но останува потребата резервите дополнително да се зголемуваат. Молдавија остварила напредок во подготовката на законската рамка, но сега треба да ја забрза нејзината примена, особено преку создавање физички резерви. Во Албанија, пак, нацрт-законот за оваа област е во завршна фаза.
Од Енергетската заедница посочуваат дека земјите што сè уште заостануваат треба итно да ги воспостават потребните законски механизми и да обезбедат физички резерви, како дел од подготовката за идни кризи во снабдувањето со нафта.
Извор: Energy-community.org
