Растот на цените на нафтата и нарушувањата во глобалното снабдување значително го поскапеа горивото во Црна Гора. Најголем удар има кај дизелот, чија цена за шест месеци се зголемила за 53 центи за литар, односно речиси 40%.
Според анализата на порталот Investitor.me, на 24 февруари, ден пред почетокот на војната, литар евро дизел во Црна Гора чинел 1,34 евра. Од 25 август цената е 1,87 евра, што е зголемување од 39,6%.
Кај бензинот растот е нешто помал, но и натаму значителен. Еуросупер 95 поскапел за 36 центи, односно за 25,7%, додека еуросупер 98 има речиси идентично зголемување од 25,2%.
| Гориво | Цена пред војната | Цена од 25 август | Зголемување по литар | Раст |
|---|---|---|---|---|
| Еуродизел | 1,34 € | 1,87 € | +0,53 € | 39,6% |
| Еуросупер 95 | 1,40 € | 1,76 € | +0,36 € | 25,7% |
| Еуросупер 98 | 1,43 € | 1,79 € | +0,36 € | 25,2% |
Најголемата разлика граѓаните ја чувствуваат при полнење на резервоарот. За 50 литри дизел пред почетокот на војната биле потребни 67 евра, додека сега истото количество чини 93,50 евра. Едно полнење затоа е поскапо за 26,50 евра.
Кај бензинот, трошокот за полн резервоар од 50 литри е зголемен за 18 евра. Полнењето со еуросупер 95 сега чини 88 евра, а со еуросупер 98 – 89,50 евра.
| Полн резервоар од 50 литри | Пред војната | Сега | Разлика |
|---|---|---|---|
| Дизел | 67 € | 93,50 € | +26,50 € |
| Еуросупер 95 | 70 € | 88 € | +18 € |
| Еуросупер 98 | 71,50 € | 89,50 € | +18 € |
За возач кој двапати месечно полни резервоар од 50 литри со дизел, само зголемената цена значи дополнителен трошок од околу 53 евра месечно. На годишно ниво, доколку цената остане на сегашното ниво, разликата би достигнала околу 636 евра.
Ормускиот Теснец го наруши снабдувањето
Главната причина за силниот раст на цените е нарушувањето на глобалното снабдување со нафта и нафтени деривати поради војната и ограничувањата на транспортот низ Ормускиот Теснец.
Преку овој теснец вообичаено минуваат огромни количества нафта и нафтени деривати, па секое нарушување веднаш се одразува на светските цени. Особено силен раст има кај рафинираните производи, како дизелот и авионското гориво, бидејќи покрај недостигот на сурова нафта се појавуваат и ограничувања во рафинерискиот капацитет.
Акцизите го ублажија поскапувањето
Растот на цените во Црна Гора делумно е ублажен со мерките на Владата. За актуелниот период акцизата на безоловниот бензин е намалена за 5%, а на гасните масла, односно дизелот, за 20%. Со овие мерки, цените од 25 до 31 август се 1,79 евра за еуросупер 98, 1,76 евра за еуросупер 95 и 1,87 евра за дизел.
Без намалувањето на акцизите, според пресметката на Investitor.me, еуросупер 95 би чинел околу 1,79 евра, а дизелот околу 1,98 евра за литар.
Цените во Црна Гора се менуваат на седмично ниво во зависност од движењето на цените на нафтата и нафтените деривати на меѓународните пазари, како и од даночните мерки на државата. Следниот пресметковен период завршува на 31 август, по што ќе биде познато дали од 1 септември ќе има ново поскапување или поевтинување.
Извор: Investitor.me
