Црна Гора планира да издвои 500.000 евра за грантови за хотелите кои ќе инвестираат во енергетска ефикасност и обновливи извори на енергија, при што еден хотел ќе може да добие до 50.000 евра, односно најмногу 70% од вредноста на прифатливата инвестиција.
Предлог-програмата за поттикнување на енергетската ефикасност во хотелите е подготвена во соработка меѓу Министерството за туризам, Министерството за енергетика и рударство и Фондот за заштита на животната средина – Еко-фондот.
Предвидено е со програмата да бидат поддржани најмалку 10 хотели, а Еко-фондот ќе биде задолжен за нејзино спроведување.
Целта е да се намали потрошувачката на енергија и трошоците за работење на хотелите, да се зголеми користењето на обновливите извори и да се подобрат условите и квалитетот на услугите.
До 50.000 евра по хотел
Хотелите ќе можат да добијат до 70% од вредноста на инвестицијата, додека најмалку 30% ќе треба да обезбедат од сопствени средства.
Максималниот грант по корисник е ограничен на 50.000 евра.
Поддршката ќе опфати широк спектар инвестиции, меѓу кои термоизолација на ѕидови и покриви, енергетски ефикасна фасадна столарија, топлински пумпи, VRV системи, котли на пелети, соларни системи за загревање вода и високо ефикасно LED осветлување.
Предвидени се и средства за модернизација на системите за ладење, како и за воведување дигитални системи за управување со енергијата – BMS, со кои хотелите ќе можат подобро да ја следат и оптимизираат потрошувачката.
Програмата овозможува и поддршка за воведување на стандардот EN ISO 50001 за управување со енергијата, како и за обука на вработените за поефикасно управување со потрошувачката.
Продолжение на претходна програма
Новиот механизам не е прва државна програма за поддршка на енергетските инвестиции во црногорските хотели.
Претходната фаза, финансирана преку инструментот за претпристапна помош ИПА III и пакетот директна буџетска поддршка на Европската комисија за справување со енергетската криза, беше усвоена во 2024 година.
Тогаш беа обезбедени 3 милиони евра, од кои 2,7 милиони евра за субвенции. Беа поддржани 15 хотели, со вкупно одобрени грантови од 2,17 милиони евра.
Средствата беа користени за фотоволтаични централи, соларни колектори, модернизација на системите за греење и ладење, подобрување на термичката обвивка на објектите и модернизација на системите за ладење.
Според предлагачите, првата фаза покажала дека постои интерес кај хотелската индустрија за вакви инвестиции.
Фокус на високата потрошувачка
Во образложението на новата програма се посочува дека зградите во Црна Гора се карактеризираат со релативно ниско ниво на енергетска ефикасност.
Домаќинствата и услужниот сектор заедно учествувале со 48% во финалната потрошувачка на енергија во 2024 година, што покажува дека токму во овој сектор постои значителен потенцијал за намалување на потрошувачката и трошоците.
Посебно внимание е посветено на туризмот, кој е една од клучните економски активности во земјата.
Во програмата се укажува дека хотелите со слаби енергетски карактеристики, неефикасна опрема и технологии трошат повеќе енергија, создаваат поголеми емисии и истовремено нудат пониско ниво на комфор за гостите.
Право на учество ќе имаат хотели регистрирани во Црна Гора кои ги исполнуваат условите од програмата. Хотелите кои веќе добиле поддршка во претходната фаза ќе можат повторно да аплицираат, но не за исти мерки кои веќе биле финансирани.
При изборот ќе се земаат предвид и локацијата на хотелот, работењето во текот на целата година, учеството на жени во управувачките структури и претходното користење државна поддршка.
Еко-фондот ќе го спроведува конкурсот
Еко-фондот ќе го распише јавниот повик, ќе ги прима и проверува пријавите и ќе го следи спроведувањето на одобрените проекти.
Хотелите ќе треба да достават понуди од квалификувани изведувачи, а по одобрувањето на проектот ќе следува договор за наменско користење на средствата.
Програмата предвидува и петгодишно следење на резултатите од инвестициите. Ќе се мери намалувањето на потрошувачката на енергија, зголемувањето на уделот на обновливите извори и намалувањето на трошоците.
На тој начин, црногорската Влада со новите 500.000 евра сака да продолжи со трансформацијата на хотелскиот сектор, во кој енергетската ефикасност и обновливите извори се поставуваат како инструмент не само за намалување на емисиите, туку и за намалување на оперативните трошоци.
Извор: CDM.me
