Паркинзите во европските градови би можеле да станат мини соларни електрани и на сопствениците да им донесат значителни заштеди на сметките за струја, но и покрај тоа, дел од европските влади сè уште се воздржуваат од воведување обврска за поставување соларни панели.
Идејата е едноставна, над постојните паркинг-места се поставуваат конструкции со фотоволтаични панели. Така се добива нов извор на електрична енергија без да се гради нова соларна централа и без дополнително да се зафаќа земјиште.
Во исто време, истата инфраструктура може да се искористи за поставување полначи за електрични автомобили.
Потенцијалот не е мал. Според Меѓународната агенција за обновлива енергија (IRENA), во 2024 година соларната енергија во просек била 41% поевтина од најевтината нова електрана на фосилни горива.
Франција покажа што може да се добие
Најамбициозен пристап има Франција, која уште во 2022 година донесе правила со кои се предвидува покривање со соларни панели на нови и постојни паркинзи со најмалку 80 места.
Француските власти проценуваат дека мерката може да донесе до 11 GW дополнителен соларен капацитет, доволно електрична енергија за околу 12 милиони домаќинства.
Правилата во меѓувреме беа изменети, па кај отворените паркинзи со површина над 1.500 квадратни метри најмалку половина од површината може да биде покриена со соларни панели, дрвја или комбинација од двете.
Слични мерки има и во други европски земји.
Во Словенија, новите и реконструираните паркинзи со површина поголема од 1.000 квадратни метри мора да имаат соларни панели. Во повеќе германски покраини, пак, постојат различни обврски за поставување фотоволтаици на нови паркинзи, во зависност од нивната големина.
Една инвестиција, повеќе придобивки
Соларниот паркинг не е само начин за производство на струја.
Произведената електрична енергија може веднаш да се искористи за потребите на објектите во близина или за полнење електрични возила. Вишокот може да се испорача во електроенергетската мрежа.
Покрај тоа, конструкциите обезбедуваат сенка за автомобилите, што е дополнителна придобивка во услови на сè почести топлотни бранови во Европа.
„Паркинзите можат да произведуваат електрична енергија без дополнително зафаќање земјиште“, вели Роб Стејт од соларната компанија Alight.
Токму ова е една од главните предности во споредба со изградбата на големи соларни централи на земјиште, каде проектите често се соочуваат со просторни, еколошки и административни пречки.
Британија се откажа од задолжителната мерка
И покрај потенцијалот, Велика Британија неодамна одлучи да не воведе задолжително поставување соларни панели на новите паркинзи.
Претходно британската влада направи проценка за потенцијалот и утврди дека паркинг со 80 места би можел да заштеди околу 28.000 фунти, односно приближно 32.000 евра годишно, доколку целата произведена електрична енергија се користи за сопствени потреби.
Како пример беше посочен паркингот „Park and Ride“ во Лидс, каде соларната инсталација се очекува да произведува околу 852.000 киловат-часови годишно и да намалува околу 471 тон емисии на јаглерод диоксид.
Сепак, британското Министерство за енергетска безбедност и нето-нула цели по консултациите со индустријата заклучи дека во моментов нема да наметнува обврска.
Одлуката предизвика критики во соларниот сектор.
Според Стејт, станува збор за „голема пропуштена можност“, бидејќи без политичка поддршка ваквите проекти тешко можат да се развиваат со темпото што го бара енергетската транзиција.
Паркингот како дел од енергетскиот систем
Соларните паркинзи постепено се наметнуваат како решение што ги поврзува неколку трендови – растот на обновливите извори, електрификацијата на транспортот и потребата од поефикасно користење на урбаниот простор.
За Европа, која паралелно се соочува со потреба од нови производни капацитети и ограничувања во достапноста на земјиште, покривите над паркинзите се еден од најочигледните, но сè уште недоволно искористени простори.
Франција веќе го тестира моделот во големи размери, Словенија и делови од Германија воведуваат слични правила, додека Британија засега се потпира на доброволни инвестиции.
Дали сончевата енергија ќе стане стандардна опрема на европските паркинзи, сепак, во голема мера ќе зависи од тоа дали владите ќе изберат да го поттикнат трендот со регулатива и финансиски мерки или ќе го остават развојот целосно на пазарот.
Извор: Euronews.com
