Цените на нафтата достигнаа највисоко ниво во последните шест месеци, поттикнати од ескалацијата на конфликтот на Блискиот Исток и растечките стравувања од прекини во снабдувањето. Аналитичарот на „Голдман Сакс“, Даан Струјвен, оценува дека рафинериите гледаат „висока веројатност за нагло намалување на понудата“, поради засилените напади врз поморскиот сообраќај и енергетската инфраструктура.
Фјучерсите на американската нафта WTI со испорака во декември во петокот пораснаа за 4,46%, на 103,44 долари за барел, по растот од 7,81% претходната недела. Северноморската нафта брент со испорака во декември неделата ја заврши со раст од 6,24%, достигнувајќи околу 116,93 долари за барел, откако претходната недела поскапе за 4,91%, објави „Стоктвиц“.
Според Струјвен, растот на цените ги одразува сè поголемите ризици за снабдувањето, поради што купувачите настојуваат да обезбедат сурова нафта и на физичкиот пазар и преку финансиските инструменти.
Рафинериите се меѓу оние што ги зголемуваат набавките поради интензивирањето на нападите на Хутите врз бродови и инфраструктура. При ниски залихи, купувачите се обидуваат навреме да обезбедат количества нафта, додека тие сè уште се достапни.
„Голдман Сакс“ оценува дека ризикот од прекини во снабдувањето е еден од главните фактори што ги поттикнуваат купувачите да реагираат превентивно. Истовремено, инвеститорите купуваат нафта како заштита од дополнително поскапување на енергенсите, во услови кога движењата на цената на нафтата сè повеќе влијаат врз пазарите на акции и обврзници.
Иако ризиците за цените по силниот раст сега се порамномерно распределени, Струјвен наведува дека ризиците за прогнозите на банката и натаму се повеќе насочени кон повисоки цени.
Основното сценарио на „Голдман Сакс“ предвидува брент да ја заврши годинава на ниво од 90 долари за барел и во просек да изнесува 80 долари во 2027 година. Сепак, продолжувањето на нападите врз поморскиот сообраќај, оштетувањето на нафтената инфраструктура и подолготрајната геополитичка неизвесност би можеле да ги одржат цените над тие нивоа.
Извозот на нафта и нафтени деривати се движи со различно темпо
Струјвен посочува дека извозот на сурова нафта од Персискиот Залив во последните две недели достигнал околу 110% од просечното ниво во 2025 година. Наспроти тоа, извозот на рафинирани нафтени производи, меѓу кои и дизелот, изнесувал само околу 40% од минатогодишниот просек.
Оваа разлика делумно се поврзува со оштетувањата на рафинериите на Блискиот Исток и со потешкотиите при организирањето претовар на рафинирани производи од брод на брод.
Дополнителен притисок врз пазарот на нафтени деривати создава и долгогодишното недоволно инвестирање во рафинериски капацитети, како и намаленото производство на дизел во руските рафинерии по нападите со украински беспилотни летала.
Нападите ја зголемуваат загриженоста за снабдувањето
Безбедносната состојба на Блискиот Исток дополнително се влошува со интензивирањето на судирите меѓу Саудиска Арабија и Хутите, кои се поврзуваат со Иран. Нападите и инцидентите во близина на важните поморски рути ја зголемуваат неизвесноста околу транспортот на нафта и други енергенси.
Според извештај на Ројтерс, саудиската нафтена компанија „Сауди Арамко“ во четвртокот наредила евакуација на своето седиште во Дахран, во услови на засилени судири. Дахран се наоѓа во близина на Бахреин и е седиште на најголемиот извозник на сурова нафта во светот.
Во меѓувреме, Министерството за климатски промени и животна средина на Обединетите Арапски Емирати соопштило дека е забележано истекување на нафта во морето кај Ум Ал Кувејн. Причината за истекувањето не била утврдена, а властите сè уште не го идентификувале танкерот што би можел да биде поврзан со инцидентот.
Комбинацијата од геополитичките ризици, ограничените залихи и проблемите со рафинериското производство ги засилува стравувањата дека пазарот би можел да се соочи со дополнителни нарушувања, особено ако нападите врз енергетската инфраструктура и поморскиот транспорт продолжат.
Извор: Finance.yahoo.com
